Pali Canon Commentaries8. Commentary on the Great Lion’s Roar Discourse
8. Chú giải Kinh Đại Sư Tử Hống
8. Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā
Commentary on the Story of the Naked Ascetic Kassapa
Chú giải về câu chuyện của Du sĩ lõa thể Kassapa
Acelakassapavatthuvaṇṇanā
381. Thus have I heard…...… dwelling at Uruññā, the Great Lion’s Roar Discourse. Herein is the explanation of the words not previously mentioned. “At Uruññā” – Uruññā is the name of both that kingdom and city; the Blessed One was dwelling near the city of Uruññā. “In the deer park at Kaṇṇakatthala” means there is a delightful stretch of ground named Kaṇṇakatthala not far from that city. Because it was given as a sanctuary for deer, it is called “Deer Park,” in that deer park at Kaṇṇakatthala. “Acela” means a naked wanderer. “Kassapa” is his name. “Tapassī” means one devoted to austerity. “Lūkhājīvī” – his livelihood is austere due to being a naked ascetic, and following austere practices; such an austere liver. “Upakkosati” means he mocks. “Upavadati” means he reviles and disparages. “Those who explain in accordance with the Dhamma” means those who explain in a manner similar to that spoken by the honorable Gotama. “A legitimate criticism, an accusation” means with a reasoned cause given by others, your statement or restatement becomes blameworthy by the wise, even a small bit of reason, does any such thing not come? What is said here is, “Is there not, in every way, any blameworthy reason in your statement?” “Not wishing to misrepresent” means not wishing to speak falsely.
381. "Tôi nghe như vầy... (như trên)... trú tại Uruññā" là Kinh Đại Sư Tử Hống. Đây là phần chú giải về các từ ngữ chưa được giải thích trước đó. "Tại Uruññā": Uruññā là tên của cả quốc độ và kinh thành đó, Thế Tôn trú gần kinh thành Uruññā. "Tại khu rừng Kannakatthala": Gần kinh thành đó có một vùng đất khả ái tên là Kannakatthala. Vì nó được dành để bảo vệ các loài thú, nên được gọi là "khu rừng (Migadāya)". Tại khu rừng Kannakatthala đó. "Acela" (Lõa thể): Du sĩ lõa thể. "Kassapa" là tên của vị ấy. "Tapassi" (người tu khổ hạnh): Người thực hành khổ hạnh. "Lūkhājīvī" (người sống kham khổ): Lối sống kham khổ do việc thực hành theo hạnh lõa thể và các hạnh khác, vị ấy là người sống kham khổ. "Upakkosati" (chê bai): Nói xấu. "Upavadati" (mắng nhiếc): Chê trách, phỉ báng. "Giải thích đúng pháp và tùy pháp": Họ đang trình bày theo cách mà Gotama đã nói. "Lý lẽ thuận pháp": Vì lý do mà người khác đã nói, trở thành có lý do, lời nói hay sự lặp lại lời nói của các ông đáng bị người trí quở trách, liệu có lý do nào dù nhỏ đến đâu không xuất hiện. Điều này được nói là, "Liệu có lý do đáng trách nào trong lời nói của ông về mọi phương diện không?" "Không muốn nói dối": Không muốn nói điều không thật.
381.Evaṃme sutaṃ…pe… uruññāyaṃ viharatīti mahāsīhanādasuttaṃ. Tatrāyaṃ apubbapadavaṇṇanā. Uruññāyanti uruññāti tassa raṭṭhassapi nagarassapi etadeva nāmaṃ, bhagavā uruññānagaraṃ upanissāya viharati. Kaṇṇakatthale migadāyeti tassa nagarassa avidūre kaṇṇakatthalaṃ nāma eko ramaṇīyo bhūmibhāgo atthi. So migānaṃ abhayatthāya dinnattā ‘‘migadāyo’’ti vuccati, tasmiṃ kaṇṇakatthale migadāye. Aceloti naggaparibbājako. Kassapoti tassa nāmaṃ. Tapassinti tapanissitakaṃ. Lūkhājīvinti acelakamuttācārādivasena lūkho ājīvo assāti lūkhājīvī, taṃ lūkhājīviṃ. Upakkosatīti upaṇḍeti. Upavadatīti hīḷeti vambheti. Dhammassa ca anudhammaṃ byākarontīti bhotā gotamena vuttakāraṇassa anukāraṇaṃ kathenti. Sahadhammiko vādānuvādoti parehi vuttakāraṇena sakāraṇo hutvā tumhākaṃ vādo vā anuvādo vā viññūhi garahitabbaṃ, kāraṇaṃ koci appamattakopi kiṃ na āgacchati. Idaṃ vuttaṃ hoti, ‘‘kiṃ sabbākārenapi tava vāde gārayhaṃ kāraṇaṃ natthī’’ti. Anabbhakkhātukāmāti na abhūtena vattukāmā.
382. “A certain austere one, a coarse-liver,” and so on, here a certain one, devoted to austerity like becoming a naked ascetic, is a “Tapassī”. "I will subsist austerely" through eating things like grass and cow dung, and with various practices he torments himself. Due to having little merit, he does not even obtain a comfortable livelihood, he fulfills the three misdeeds and is reborn in hell.
382. Trong các câu "Một số người tu khổ hạnh, sống kham khổ...", ở đây, một số người vì thực hành khổ hạnh như tu theo hạnh lõa thể, "Ta sẽ sống kham khổ," tự hành hạ mình bằng nhiều cách khác nhau như ăn cỏ, phân bò..., và vì ít phước đức, không có được sự sống sung túc, người ấy làm đầy đủ ba ác hạnh và tái sinh vào địa ngục.
382.Ekaccaṃ tapassiṃ lūkhājīvintiādīsu idhekacco acelakapabbajjāditapanissitattā tapassī ‘‘lūkhena jīvitaṃ kappessāmī’’ti tiṇagomayādibhakkhanādīhi nānappakārehi attānaṃ kilameti, appapuññatāya ca sukhena jīvitavuttimeva na labhati, so tīṇi duccaritāni pūretvā niraye nibbattati.
Another, though devoted to such austerity, is meritorious, he obtains gain and honor. Thinking, “There is no one now like me,” he places himself on a high place, thinking, “I shall produce even more gain,” fulfilling the three misdeeds through wrongful pursuit, he is reborn in hell. Concerning these two, the first method is stated.
Một người khác, tuy thực hành khổ hạnh như vậy, là người có phước đức, đạt được lợi dưỡng và cung kính. Người ấy nghĩ, "Không ai sánh bằng ta," tự đặt mình vào vị trí cao, "Ta sẽ tạo thêm lợi dưỡng," do tìm cầu không chân chính, làm đầy đủ ba ác hạnh và tái sinh vào địa ngục. Hai trường hợp này được nói đến trong phương pháp thứ nhất.
Aparo tādisaṃ tapanissitopi puññavā hoti, labhati lābhasakkāraṃ. So ‘‘na dāni mayā sadiso atthī’’ti attānaṃ ucce ṭhāne sambhāvetvā ‘‘bhiyyosomattāya lābhaṃ uppādessāmī’’ti anesanavasena tīṇi duccaritāni pūretvā niraye nibbattati. Ime dve sandhāya paṭhamanayo vutto.
Another one devoted to austerity, an austere liver, is of little merit, and he does not obtain a comfortable livelihood. He thinks, “Even before, due to my lack of merit, a comfortable livelihood did not arise; now, let me do meritorious deeds,” fulfilling the three good deeds, he is reborn in heaven.
Một người khác thực hành khổ hạnh, sống kham khổ, ít phước đức, không có được sự sống sung túc. Người ấy nghĩ, "Trước đây, vì không tạo phước đức, ta không có được cuộc sống sung túc, nay ta sẽ tạo phước đức," làm đầy đủ ba thiện hạnh và tái sinh lên cõi trời.
Aparo tapanissitako lūkhājīvī appapuñño hoti, na labhati sukhena jīvitavuttiṃ. So ‘‘mayhaṃ pubbepi akatapuññatāya sukhajīvikā nuppajjati , handadāni puññāni karomī’’ti tīṇi sucaritāni pūretvā sagge nibbattati.
Another austere liver is meritorious, he obtains a comfortable livelihood. He thinks, “Even before, due to my having merit, a comfortable livelihood arises,” abandoning wrongful pursuit, fulfilling the three good deeds, he is reborn in heaven. Concerning these two, the second method is stated.
Một người khác sống kham khổ, có phước đức, có được sự sống sung túc. Người ấy nghĩ – "Trước đây, vì có tạo phước đức, ta có được cuộc sống sung túc," từ bỏ việc tìm cầu không chân chính, làm đầy đủ ba thiện hạnh và tái sinh lên cõi trời. Hai trường hợp này được nói đến trong phương pháp thứ hai.
Aparo lūkhājīvī puññavā hoti, labhati sukhena jīvitavuttiṃ. So – ‘‘mayhaṃ pubbepi katapuññatāya sukhajīvikā uppajjatī’’ti cintetvā anesanaṃ pahāya tīṇi sucaritāni pūretvā sagge nibbattati. Ime dve sandhāya dutiyanayo vutto.
But a certain austere one is a dweller in little suffering, engaged in external practices, either an ascetic or a clothed wanderer. Due to having little merit, he does not obtain pleasant requisites. Fulfilling the three misdeeds through wrongful pursuit, establishing himself in pleasure, he is reborn in hell.
Một người tu khổ hạnh khác, sống ít khổ, là đạo sĩ ngoại đạo hay du sĩ che kín, vì ít phước đức, không có được các vật dụng vừa ý. Người ấy do tìm cầu không chân chính, làm đầy đủ ba ác hạnh, đặt mình vào nơi sung sướng và tái sinh vào địa ngục.
Eko pana tapassī appadukkhavihārī hoti bāhirakācārayutto tāpaso vā channaparibbājako vā, appapuññatāya ca manāpe paccaye na labhati. So anesanavasena tīṇi duccaritāni pūretvā attānaṃ sukhe ṭhapetvā niraye nibbattati.
Another is meritorious; he thinks, “Now there is no one like me,” generating conceit and producing gain and honor through wrongful pursuit, or due to wrong view, he thinks, “The touch of this young, tender, soft-haired female wanderer is pleasant,” and so on, experiencing a downfall into sensual pleasures, fulfilling the three misdeeds, he is reborn in hell. Concerning these two, the third method is stated.
Một người khác có phước đức, người ấy – "Không ai sánh bằng ta," khởi lên mạn, hoặc tạo ra lợi dưỡng và cung kính bằng cách tìm cầu không chân chính, hoặc do tà kiến – "Sự xúc chạm của nữ du sĩ trẻ tuổi, mềm mại, có lông này thật sung sướng," nghĩ như vậy, hoặc rơi vào sự đam mê dục lạc, làm đầy đủ ba ác hạnh và tái sinh vào địa ngục. Hai trường hợp này được nói đến trong phương pháp thứ ba.
Aparo puññavā hoti, so – ‘‘na dāni mayā sadiso atthī’’ti mānaṃ uppādetvā anesanavasena lābhasakkāraṃ vā uppādento micchādiṭṭhivasena – ‘‘sukho imissā paribbājikāya daharāya mudukāya lomasāya samphasso’’tiādīni cintetvā kāmesu pātabyataṃ vā āpajjanto tīṇi duccaritāni pūretvā niraye nibbattati. Ime dve sandhāya tatiyanayo vutto.
Another one, a dweller in little suffering, is of little merit. He thinks, “Even before, due to my lack of merit, I did not obtain a comfortable livelihood,” fulfilling the three good deeds, he is reborn in heaven.
Một người khác sống ít khổ, ít phước đức, người ấy – "Trước đây, vì không tạo phước đức, ta không có được cuộc sống sung sướng," làm đầy đủ ba thiện hạnh và tái sinh lên cõi trời.
Aparo pana appadukkhavihārī appapuñño hoti, so – ‘‘ahaṃ pubbepi akatapuññatāya sukhena jīvikaṃ na labhāmī’’ti tīṇi sucaritāni pūretvā sagge nibbattati.
Another is meritorious; he thinks, “Even before, I obtained pleasure due to my having merit, now I will do meritorious deeds,” fulfilling the three good deeds, he is reborn in heaven. Concerning these two, the fourth method is stated. This has come by way of the sectarians, but it is also found in the Dispensation.
Một người khác có phước đức, người ấy – "Trước đây, ta có được sự sung sướng do có tạo phước đức, nay ta sẽ tạo phước đức," làm đầy đủ ba thiện hạnh và tái sinh lên cõi trời. Hai trường hợp này được nói đến trong phương pháp thứ tư. Điều này được trình bày theo quan điểm của các ngoại đạo sư, nhưng cũng có thể tìm thấy trong giáo pháp.
Aparo puññavā hoti, so – ‘‘pubbepāhaṃ katapuññatāya sukhaṃ labhāmi, idāni puññāni karissāmī’’ti tīṇi sucaritāni pūretvā sagge nibbattati. Ime dve sandhāya catutthanayo vutto. Idaṃ titthiyavasena āgataṃ, sāsanepi pana labbhati.
For a certain one is an austere liver due to undertaking ascetic practices. Due to having little merit, even after going through the whole village, he does not obtain enough to fill his stomach. Thinking, “I will produce requisites,” having engaged in wrongful pursuit through medical practice, etc., or having claimed Arahatship, or having indulged in the three bases of deception, he is reborn in hell.
Thật vậy, một số người sống kham khổ do thực hành các hạnh đầu đà, hoặc vì ít phước đức, dù đi khất thực khắp làng cũng không đủ no bụng. Người ấy – "Ta sẽ tạo ra vật dụng," bằng cách làm nghề y v.v..., hoặc tìm cầu không chân chính, hoặc tự nhận mình là A-la-hán, hoặc thực hành ba loại lừa dối và tái sinh vào địa ngục.
Ekacco hi dhutaṅgasamādānavasena lūkhājīvī hoti, appapuññatāya vā sakalampi gāmaṃ vicaritvā udarapūraṃ na labhati. So – ‘‘paccaye uppādessāmī’’ti vejjakammādivasena vā anesanaṃ katvā, arahattaṃ vā paṭijānitvā, tīṇi vā kuhanavatthūni paṭisevitvā niraye nibbattati.
And another, similar to that, is meritorious. He, generating conceit through that attainment of merit, wishing to make the arisen gain permanent, fulfilling the three misdeeds through wrongful pursuit, is reborn in hell.
Một người khác, cũng như vậy, có phước đức. Người ấy do phước đức đó, sinh khởi mạn, muốn làm cho lợi dưỡng đã sinh khởi trở nên vững bền, do tìm cầu không chân chính, làm đầy đủ ba ác hạnh và tái sinh vào địa ngục.
Aparo ca tādisova puññavā hoti. So tāya puññasampattiyā mānaṃ janayitvā uppannaṃ lābhaṃ thāvaraṃ kattukāmo anesanavasena tīṇi duccaritāni pūretvā niraye uppajjati.
Another, having undertaken ascetic practices, is indeed of little merit, and does not obtain a comfortable livelihood. He thinks, “Even before, due to my lack of merit, I did not obtain anything; if I now engage in wrongful pursuit, in the future I will be without easily-obtained pleasure,” fulfilling the three good deeds, not being able to attain Arahatship, he is reborn in heaven.
Một người khác đã chấp nhận các hạnh đầu đà, ít phước đức, không có được sự sống sung túc. Người ấy – "Trước đây, vì không tạo phước đức, ta không có được gì cả, nếu bây giờ ta tìm cầu không chân chính, tương lai ta sẽ khó có được sự sung sướng," làm đầy đủ ba thiện hạnh, không thể chứng đắc A-la-hán quả và tái sinh lên cõi trời.
Aparo samādinnadhutaṅgo appapuññova hoti, na labhati sukhena jīvitavuttiṃ. So – ‘‘pubbepāhaṃ akatapuññatāya kiñci na labhāmi, sace idāni anesanaṃ karissaṃ, āyatimpi dullabhasukho bhavissāmī’’ti tīṇi sucaritāni pūretvā arahattaṃ pattuṃ asakkonto sagge nibbattati.
Another is meritorious; he thinks, “Even before, I was happy due to my having merit, now too I will do merit,” abandoning wrongful pursuit, fulfilling the three good deeds, not being able to attain Arahatship, he is reborn in heaven.
Một người khác có phước đức, người ấy – "Trước đây, ta sung sướng do có tạo phước đức, nay ta cũng sẽ tạo phước đức," từ bỏ việc tìm cầu không chân chính, làm đầy đủ ba thiện hạnh, không thể chứng đắc A-la-hán quả và tái sinh lên cõi trời.
Aparo puññavā hoti, so – ‘‘pubbepāhaṃ katapuññatāya etarahi sukhito, idānipi puññaṃ karissāmī’’ti anesanaṃ pahāya tīṇi sucaritāni pūretvā arahattaṃ pattuṃ asakkonto sagge nibbattati.
383.“Coming” – “From such and such a place these have come,” in this way is coming. “Going” is the place to be gone to now. “Passing away” is passing away from there. “Rebirth” is the rebirth of those who have passed away from there. “Shall I condemn all austerity?” means, “For what reason shall I condemn? Indeed, we condemn only what is blameworthy, praise what is praiseworthy, we do not, like a washerman doing a large amount of laundry, put together the washed and the unwashed.” Now, revealing that meaning, he said, “Kassapa, there are some ascetics and brahmins,” and so on.
383."Tới" – "Những vị này đến từ nơi kia," như vậy là "tới". "Đi" là nơi bây giờ sẽ đi đến. "Chết" là chết từ nơi đó. "Tái sinh" là sau khi chết từ đó, tái sinh trở lại. "Ta sẽ chê trách tất cả khổ hạnh ư?" – "Vì lý do gì ta sẽ chê trách, vì chúng ta chỉ chê trách điều đáng chê trách, khen ngợi điều đáng khen ngợi, không giống như người thợ nhuộm vĩ đại, làm rối tung cả đồ đã giặt và đồ chưa giặt." Bây giờ, làm sáng tỏ ý nghĩa đó, ngài nói – "Này Kassapa, có một số sa môn, bà la môn..."
383.Āgatiñcāti – ‘‘asukaṭṭhānato nāma ime āgatā’’ti evaṃ āgatiñca. Gatiñcāti idāni gantabbaṭṭhānañca. Cutiñcāti tato cavanañca. Upapattiñcāti tato cutānaṃ puna upapattiñca. Kiṃ sabbaṃ tapaṃ garahissāmīti – ‘‘kena kāraṇena garahissāmi, garahitabbameva hi mayaṃ garahāma, pasaṃsitabbaṃ pasaṃsāma, na bhaṇḍikaṃ karonto mahārajako viya dhotañca adhotañca ekato karomā’’ti dasseti. Idāni tamatthaṃ pakāsento – ‘‘santi kassapa eke samaṇabrāhmaṇā’’tiādimāha.
384.“Which they, as a certain” means five kinds of precepts, indeed in the world no one says of them, "they are not wholesome". Again, “which they, as a certain” means five kinds of enmity, no one says of them, "they are wholesome". Again, “which they, as a certain” means non-restraint in the five doors; they say, “The eye, indeed, should not be closed, one should see pleasant forms with the eye,” this method applies to the ear, and so on. Again, “which they, as a certain” means restraint in the five doors.
384."Cái gì mà ông (cho là) một phần": năm giới, vì trên đời không ai nói điều đó "không tốt". "Lại nữa, cái gì mà ông (cho là) một phần": năm điều oán hận, không ai nói điều đó "tốt". "Lại nữa, cái gì mà ông (cho là) một phần": không thu thúc ở năm cửa, họ nói rằng – "Mắt không nên bị ngăn chặn, mắt nên nhìn các sắc vừa ý," cách này cũng tương tự đối với tai v.v... "Lại nữa, cái gì mà ông (cho là) một phần": thu thúc ở năm cửa.
384.Yaṃ te ekaccanti pañcavidhaṃ sīlaṃ, tañhi loke na koci ‘‘na sādhū’’ti vadati. Puna yaṃ te ekaccanti pañcavidhaṃ veraṃ, taṃ na koci ‘‘sādhū’’ti vadati. Puna yaṃ te ekaccanti pañcadvāre asaṃvaraṃ, te kira – ‘‘cakkhu nāma na nirundhitabbaṃ, cakkhunā manāpaṃ rūpaṃ daṭṭhabba’’nti vadanti, esa nayo sotādīsu. Puna yaṃ te ekaccanti pañcadvāre saṃvaraṃ.
Thus, having shown the similarity and dissimilarity of his own statement with the statements of others, now showing the similarity and dissimilarity of the statements of others with his own statement, he said, “Which by us,” and so on. There also the meaning should be understood according to the method of the five precepts, and so on.
Như vậy, sau khi chỉ ra sự giống nhau và khác nhau giữa lời nói của mình với lời nói của người khác, bây giờ, chỉ ra sự giống nhau và khác nhau giữa lời nói của người khác với lời nói của mình, ngài nói "Cái gì mà ta". Ở đây, ý nghĩa cũng nên được hiểu theo năm giới v.v...
Evaṃ paresaṃ vādena saha attano vādassa samānāsamānataṃ dassetvā idāni attano vādena saha paresaṃ vādassa samānāsamānataṃ dassento ‘‘yaṃ maya’’ntiādimāha. Tatrāpi pañcasīlādivaseneva attho veditabbo.
Commentary on the Discussion of Questioning
Chú giải về câu chuyện thẩm vấn
Samanuyuñjāpanakathāvaṇṇanā
385.“Questioning” means they should question, and here, questioning about view is called “questioning,” questioning about reason is called “cross-questioning,” questioning about both is called “discussion.” “Teacher with teacher,” having compared the teacher with the teacher, “Did your teacher completely abandon those things, or did the ascetic Gotama?” In the second part also, the same method.
385."Họ sẽ thẩm vấn" là hãy để họ thẩm vấn, và ở đây, thẩm vấn về kiến giải gọi là "thẩm vấn", thẩm vấn về lý do gọi là "cật vấn", thẩm vấn cả hai gọi là "hỏi han". "Với bậc Đạo Sư, hoặc với bậc Đạo Sư" là so sánh với bậc Đạo Sư, hoặc với bậc Đạo Sư – "Bậc Đạo Sư của ông có từ bỏ hoàn toàn các pháp ấy không, hay là sa môn Gotama?" Cách này cũng tương tự đối với vế thứ hai.
385.Samanuyuñjantanti samanuyuñjantu, ettha ca laddhiṃ pucchanto samanuyuñjati nāma, kāraṇaṃ pucchanto samanugāhati nāma, ubhayaṃ pucchanto samanubhāsati nāma. Satthārā vā satthāranti satthārā vā saddhiṃ satthāraṃ upasaṃharitvā – ‘‘kiṃ te satthā te dhamme sabbaso pahāya vattati, udāhu samaṇo gotamo’’ti. Dutiyapadepi eseva nayo.
Now, connecting that meaning and showing it, he said, “Those of the honorable ones,” and so on. Here “unwholesome and reckoned as unwholesome,” means unwholesome and known as “unwholesome,” or having made them into a portion and established them. This method applies to all parts. Moreover, here “blameworthy” means faulty. “Not capable of being noble” means not capable, unable to be noble in the sense of being faultless.
Bây giờ, giải thích ý nghĩa đó, ngài nói – "Những vị này". Ở đây, "bất thiện, được gọi là bất thiện" là bất thiện và được biết là "bất thiện", hoặc được phân loại và đặt để, ý là như vậy. Cách này cũng tương tự đối với tất cả các vế. Nhưng ở đây, "có tội" là có lỗi. "Không xứng đáng là bậc thánh" là không xứng đáng, không có khả năng trở thành bậc thánh vì nghĩa không có lỗi.
Idāni tamatthaṃ yojetvā dassento – ‘‘ye imesaṃ bhavata’’ntiādimāha. Tattha akusalā akusalasaṅkhātāti akusalā ceva ‘‘akusalā’’ti ca saṅkhātā ñātā koṭṭhāsaṃ vā katvā ṭhapitāti attho. Esa nayo sabbapadesu. Api cettha sāvajjāti sadosā. Na alamariyāti niddosaṭṭhena ariyā bhavituṃ nālaṃ asamatthā.
386-392.“Which the wise, questioning” means, by which the wise, questioning both us and others, would speak thus, that place exists, that reason exists. Or, indeed, honorable ones, leaders of groups, abandoning this or that small thing, they continue. "In that, it is we who would be most praised" the Blessed One says this when questioning the teacher with teacher – when questioning the community with community. Why? Because even in the praise of the community, the praise of the Teacher is accomplished. For those who are pleased with the community on account of the Buddha’s perfection, and with the Buddha on account of the community’s perfection, thus seeing the Blessed One’s perfection of form, or hearing his teaching of the Dhamma, they become speakers: “It is a gain, indeed, for the disciples to be attendants of such a Teacher,” in this way, they are pleased with the community on account of the Buddha’s perfection. But seeing the behavior and sphere of the monks, and their going forth and returning, and so on, they become speakers: “The attendants are of serene qualities. However, the Teacher’s form will be like this.” In this way, they are pleased with the Buddha on account of the community’s perfection. Thus, whatever praise of the Teacher, that is of the community. Whatever praise of the community, that is of the Teacher. Because even in the praise of the community, the praise of the Teacher is accomplished, the Blessed One, in both methods, said, “In that, it is we who would be most praised.” “The ascetic Gotama has abandoned these things without remainder, or indeed, honorable ones, leaders of groups,” and so on, here this is the intended meaning – indeed there are three kinds of restraint due to the accomplishment of attainment and the destruction of the causeway. Among them, only the restraint of accomplishment of attainment is for others, but the restraint of the destruction of the causeway is absolutely not. And among the five kinds of abandonment – momentary, suppression, eradication, calming, and relinquishment abandonment – only the momentary and suppression abandonment due to the eight attainments and insight alone is for others. The other three abandonments absolutely do not exist. Likewise, restraint of virtue, restraint of patience, restraint of knowledge, restraint of mindfulness, restraint of energy, are five restraints. Among them, only the five precepts and only the endurance of forbearance is for others, the rest is absolutely not.
386-392."Cái gì mà người trí thẩm vấn": có chỗ, có lý do để người trí, khi thẩm vấn chúng ta và những người khác, nói như vậy, ý là như vậy. "Hoặc là, này các Tôn giả, các vị đạo sư của các nhóm khác": hoặc là, này các Tôn giả, các vị đạo sư của các nhóm khác, từ bỏ một phần nhỏ nào đó, ý là như vậy. "Ở đây, họ sẽ khen ngợi chúng ta nhiều hơn": điều này Thế Tôn nói ngay cả khi thẩm vấn bậc Đạo Sư với bậc Đạo Sư – ngay cả khi thẩm vấn Tăng chúng với Tăng chúng. Vì sao? Vì ngay cả sự khen ngợi Tăng chúng cũng là sự thành tựu của việc khen ngợi bậc Đạo Sư. Vì hoan hỷ với sự thành tựu của đức Phật nơi Tăng chúng, và với sự thành tựu của Tăng chúng nơi đức Phật, nên họ hoan hỷ, thật vậy, khi thấy sự thành tựu về thân thể của Thế Tôn, hoặc nghe bài pháp, họ nói – "Thật là lợi ích cho các đệ tử khi được sống gần bậc Đạo Sư như vậy," như vậy, họ hoan hỷ nơi Tăng chúng do sự thành tựu của đức Phật. Khi thấy oai nghi tế hạnh, sự tiến, thoái v.v... của các Tỷ-kheo, họ nói – "Các đệ tử sống gần gũi có sự an tịnh như vậy, bậc Đạo Sư sẽ như thế nào," như vậy, họ hoan hỷ nơi đức Phật do sự thành tựu của Tăng chúng. Như vậy, sự khen ngợi bậc Đạo Sư là của Tăng chúng. Sự khen ngợi Tăng chúng là của bậc Đạo Sư, vì ngay cả sự khen ngợi Tăng chúng cũng là sự thành tựu của việc khen ngợi bậc Đạo Sư, Thế Tôn nói trong cả hai phương pháp – "Ở đây, họ sẽ khen ngợi chúng ta nhiều hơn". "Sa môn Gotama từ bỏ hoàn toàn các pháp này, hoặc là, này các Tôn giả, các vị đạo sư của các nhóm khác", ở đây, ý nghĩa là – thật vậy, có ba loại trừ: thành tựu, chấp nhận, và phá hủy cầu. Trong đó, đối với những người khác, chỉ có sự trừ diệt thành tựu và chấp nhận, nhưng sự trừ diệt phá hủy cầu thì hoàn toàn không có. Trong năm loại đoạn trừ: đoạn trừ nhất thời, đoạn trừ đè nén, đoạn trừ vĩnh viễn, đoạn trừ an tịnh, và đoạn trừ xuất ly, đối với những người khác, chỉ có sự đoạn trừ nhất thời và đoạn trừ đè nén do tu tập bát định và chỉ do quán. Ba loại đoạn trừ còn lại thì hoàn toàn không có. Tương tự, có năm loại thu thúc: thu thúc giới, thu thúc niệm, thu thúc trí tuệ, thu thúc kham nhẫn, và thu thúc tinh tấn, trong đó, đối với những người khác, chỉ có năm giới và chỉ có sự kham nhẫn chịu đựng, những thứ còn lại thì hoàn toàn không có.
386-392.Yaṃ viññū samanuyuñjantāti yena viññū amhe ca aññe ca pucchantā evaṃ vadeyyuṃ, taṃ ṭhānaṃ vijjati, atthi taṃ kāraṇanti attho. Yaṃ vā pana bhonto pare gaṇācariyāti pare pana bhonto gaṇācariyā yaṃ vā taṃ vā appamattakaṃ pahāya vattantīti attho. Amheva tattha yebhuyyena pasaṃseyyunti idaṃ bhagavā satthārā satthāraṃ samanuyuñjanepi āha – saṅghena saṃghaṃ samanuyuñjanepi. Kasmā? Saṅghapasaṃsāyapi satthuyeva pasaṃsāsiddhito. Pasīdamānāpi hi buddhasampattiyā saṅghe, saṅghasampattiyā ca buddhe pasīdanti, tathā hi bhagavato sarīrasampattiṃ disvā, dhammadesanaṃ vā sutvā bhavanti vattāro – ‘‘lābhā vata bho sāvakānaṃ ye evarūpassa satthu santikāvacarā’’ti, evaṃ buddhasampattiyā saṅghe pasīdanti. Bhikkhūnaṃ panācāragocaraṃ abhikkamapaṭikkamādīni ca disvā bhavanti vattāro – ‘‘santikāvacarānaṃ vata bho sāvakānaṃ ayañca upasamaguṇo satthu kīva rūpo bhavissatī’’ti, evaṃ saṅghasampattiyā buddhe pasīdanti. Iti yā satthupasaṃsā, sā saṅghassa. Yā saṅghassa pasaṃsā, sā satthūti saṅghapasaṃsāyapi satthuyeva pasaṃsāsiddhito bhagavā dvīsupi nayesu – ‘‘amheva tattha yebhuyyena pasaṃseyyu’’nti āha. Samaṇo gotamo ime dhamme anavasesaṃ pahāya vattati, yaṃ vā pana bhonto pare gaṇācariyātiādīsupi panettha ayamadhippāyo – sampattasamādānasetughātavasena hi tisso viratiyo. Tāsu sampattasamādāna viratimattameva aññesaṃ hoti, setughātavirati pana sabbena sabbaṃ natthi. Pañcasu pana tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭipassaddhinissaraṇappahānesu aṭṭhasamāpattivasena ceva vipassanāmattavasena ca tadaṅgavikkhambhanappahānamattameva aññesaṃ hoti. Itarāni tīṇi pahānāni sabbena sabbaṃ natthi. Tathā sīlasaṃvaro, khantisaṃvaro, ñāṇasaṃvaro, satisaṃvaro, vīriyasaṃvaroti pañca saṃvarā, tesu pañcasīlamattameva adhivāsanakhantimattameva ca aññesaṃ hoti, sesaṃ sabbena sabbaṃ natthi.
There are these five summaries for the Uposatha; for others, there is only the five precepts. The restraint of the Pātimokkha discipline does not exist at all. Thus, in abandoning what is unwholesome and undertaking what is wholesome, in the three abstinences, in the five abandonments, in the five restraints, in the five summaries – the Blessed One roars the lion’s roar: “I alone and my Saṅgha of disciples are known in the world; for there is no teacher like me, there is no Saṅgha like my Saṅgha of disciples.”
Đây là năm giới luật, trong số đó chỉ có năm giới là của những người khác. Giới phòng hộ Pātimokkha (giới bổn) hoàn toàn không có. Như vậy, trong việc đoạn trừ bất thiện và thực hành thiện, trong ba sự tiết chế, trong năm sự đoạn trừ, trong năm sự phòng hộ, trong năm giới luật - "Chỉ có ta và chúng Tỳ-kheo của ta được biết đến trên đời, không có vị Đạo sư nào như ta, không có chúng Tỳ-kheo nào như chúng Tỳ-kheo của ta" - Đức Thế Tôn rống tiếng rống sư tử.
Pañca kho panime uposathuddesā, tesu pañcasīlamattameva aññesaṃ hoti. Pātimokkhasaṃvarasīlaṃ sabbena sabbaṃ natthi. Iti akusalappahāne ca kusalasamādāne ca, tīsu viratīsu, pañcasu pahānesu, pañcasu saṃvaresu, pañcasu uddesesu, – ‘‘ahameva ca mayhañca sāvakasaṅgho loke paññāyati, mayā hi sadiso satthā nāma, mayhaṃ sāvakasaṅghena sadiso saṅgho nāma natthī’’ti bhagavā sīhanādaṃ nadati.
Description of the Noble Eightfold Path
Giải thích về Con đường Thánh Tám Ngành
Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā
393. Having roared the lion's roar thus, in order to convey the unperverted nature of that lion's roar, he said, "There is, Kassapa, a path," and so on. Therein, path means the supramundane path. Practice means the preliminary practice. Speaking at the right time, and so forth, are described in the Brahmajāla Sutta. Now, showing both the path and the practice of two kinds together as one, he said, "This is the noble," and so on. But having heard this, the naked ascetic thought, "The ascetic Gotama thinks that only he has a path and a practice, and that others do not; well then, I will speak of our path too." Then he spoke of the naked ascetic practice. Therefore, he said, "When this was said, the naked ascetic Kassapa said this to the Blessed One...he dwells engaged in the practice of immersing himself in water."
393. Sau khi rống tiếng rống sư tử như vậy, để làm sáng tỏ tính không đảo điên của tiếng rống sư tử ấy, Ngài nói: "Này Kassapa, có con đường". Ở đây, "con đường" (maggo) là Thánh đạo siêu thế. "Pháp hành" (paṭipadā) là pháp hành ở phần trước (tức Dự lưu đạo). "Nói đúng thời" (Kālavādī) v.v... đã được giải thích trong Kinh Brahmajāla (Phạm Võng). Giờ đây, trình bày cả hai - con đường và pháp hành - như một, Ngài nói: "Chính đây là con đường Thánh" (ayameva ariyo). Sau khi nghe điều này, du sĩ lõa thể suy nghĩ: "Sa-môn Gotama cho rằng chỉ có ta mới có con đường và pháp hành, những người khác không có, vậy ta hãy nói về con đường của chúng ta". Sau đó, ông ta nói về pháp hành của du sĩ lõa thể. Vì vậy, ông ta nói: "Khi được nói như vậy, du sĩ lõa thể Kassapa bạch Đức Thế Tôn... thực hành pháp dầm mình trong nước lạnh".
393. Evaṃ sīhanādaṃ naditvā tassa sīhanādassa aviparītabhāvāvabodhanatthaṃ – ‘‘atthi, kassapa, maggo’’tiādimāha. Tattha maggoti lokuttaramaggo. Paṭipadāti pubbabhāgapaṭipadā. Kālavādītiādīni brahmajāle vaṇṇitāni. Idāni taṃ duvidhaṃ maggañca paṭipadañca ekato katvā dassento – ‘‘ayameva ariyo’’tiādimāha. Idaṃ pana sutvā acelo cintesi – ‘‘samaṇo gotamo mayhaṃyeva maggo ca paṭipadā ca atthi, aññesaṃ natthīti maññati, handassāhaṃ amhākampi maggaṃ kathemī’’ti. Tato acelakapaṭipadaṃ kathesi. Tenāha – ‘‘evaṃ vutte acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca…pe… udakorohanānuyogamanuyutto viharatī’’ti.
Description of the Practice of Austerities
Giải thích về Pháp Môn Khổ Hạnh
Tapopakkamakathāvaṇṇanā
394. Herein, practice of austerities means the commencement of austerities, the actions of austerities. It is considered the work of an ascetic, it is considered the work of a Brahmin. Naked means unclothed, without possessions. With unrestrained behavior means with unrestrained conduct, devoid of the conduct of ordinary sons of good families in matters such as defecating; he defecates, urinates, eats, and consumes while standing. Licking the hands means when a lump of food is placed on his hand, he licks his hand with his tongue; or after defecating, taking himself for a stick on his hand, he licks it with his hand. Because he does not come when called "Come, venerable sir," for receiving alms, he is not one-who-comes-when-called-venerable. Because even when told, "Stay there, venerable sir," he does not stay, he is not one-who-stays-when-told. Both of these, indeed, he does not do, thinking, "The word of this one will have been done." He does not accept alms that have been brought having taken before (abhihaṭaṃ) or that has been specified as offered saying, "This was made specifically for you." He does not accept an invitation, even an invitation made thus, "You should enter such and such a family, or street, or village." He does not accept from the mouth of a pot, alms that is offered after being taken out of a pot. Nor from the mouth of a basket, a basket means a winnowing basket or a basket; he does not accept from that either. Why? Because the pot and basket, on account of me, receive a blow with a ladle. He does not accept what is given across the threshold. Why? "This one, on account of me, receives an obstacle." The same principle applies to the staff and the pestle.
394. Ở đây, "pháp môn khổ hạnh" (tapopakkama) nghĩa là bắt đầu khổ hạnh, các hành động khổ hạnh. "Được coi là thuộc về Sa-môn" (Sāmaññasaṅkhātā) là được coi là những hành động của Sa-môn. "Được coi là thuộc về Bà-la-môn" (Brahmaññasaṅkhātā) là được coi là những hành động của Bà-la-môn. "Lõa thể" (Acelako) nghĩa là không có đồ che thân, trần truồng. "Phóng túng" (Muttācāro) là buông thả các hành vi, không có những hành vi của con cái các gia đình thế tục trong việc đại tiện, v.v..., đứng mà đại tiện, tiểu tiện, ăn, thọ thực. "Liếm tay" (Hatthāpalekhano) là khi thức ăn đã được đặt trên tay, dùng lưỡi liếm tay, hoặc sau khi đại tiện, nghĩ rằng tay là cây gậy, dùng tay liếm sạch (chất uế). "Không đến khi được mời 'Xin hãy đến, thưa Tôn giả'" (na ehibhaddantiko), nghĩa là không đến khi được mời đến để nhận thức ăn. "Không đứng lại khi được nói 'Xin hãy đứng lại, thưa Tôn giả'" (natiṭṭhabhaddantiko) là không đứng lại khi được nói như vậy. Cả hai điều này, nghe nói, ông ta không làm vì nghĩ rằng: "Lời nói của người này sẽ được thực hiện". "Vật được mang đến trước" (Abhihaṭaṃ) là vật thực được mang đến sau khi đã lấy trước, "Vật được làm riêng" (uddissakataṃ) là vật thực được thông báo rằng: "Cái này được làm riêng cho các người". "Không chấp nhận lời mời" (Na nimantanaṃ) là không hoan hỷ, không nhận lời mời, chẳng hạn như: "Các người nên đi vào gia đình, con đường, hay làng mạc nào đó". "Không nhận từ miệng nồi" (Nakumbhimukhā) là không nhận vật thực được múc ra từ nồi. "Không nhận từ miệng chảo" (Na kaḷopimukhā) là không nhận từ chảo hay giỏ. Tại sao vậy? Vì (ông ta nghĩ): "Nồi và chảo vì ta mà bị đánh bằng vá". "Không nhận vật thực đặt giữa ngưỡng cửa" (Na eḷakamantaraṃ) là không nhận vật thực được đưa qua ngưỡng cửa. Tại sao vậy? Vì (ông ta nghĩ): "Người này vì ta mà phải chịu sự ngăn cách". Trong trường hợp cây gậy và chày cũng tương tự.
394. Tattha tapopakkamāti tapārambhā, tapakammānīti attho. Sāmaññasaṅkhātāti samaṇakammasaṅkhātā. Brahmaññasaṅkhātāti brāhmaṇakammasaṅkhātā. Acelakoti niccolo, naggoti attho. Muttācāroti visaṭṭhācāro, uccārakammādīsu lokiyakulaputtācārena virahito ṭhitakova uccāraṃ karoti, passāvaṃ karoti, khādati, bhuñjati ca. Hatthāpalekhanoti hatthe piṇḍamhi ṭhite jivhāya hatthaṃ apalikhati, uccāraṃ vā katvā hatthasmiññeva daṇḍakasaññī hutvā hatthena apalikhati. ‘‘Bhikkhāgahaṇatthaṃ ehi, bhante’’ti vutto na etīti na ehibhaddantiko. ‘‘Tena hi tiṭṭha, bhante’’ti vuttopi na tiṭṭhatīti natiṭṭhabhaddantiko. Tadubhayampi kira so – ‘‘etassa vacanaṃ kataṃ bhavissatī’’ti na karoti. Abhihaṭanti puretaraṃ gahetvā āhaṭaṃ bhikkhaṃ, uddissakatanti ‘‘imaṃ tumhe uddissa kata’’nti evaṃ ārocitaṃ bhikkhaṃ. Na nimantananti ‘‘asukaṃ nāma kulaṃ vā vīthiṃ vā gāmaṃ vā paviseyyāthā’’ti evaṃ nimantitabhikkhampi na sādiyati, na gaṇhati. Nakumbhimukhāti kumbhito uddharitvā diyyamānaṃ bhikkhaṃ na gaṇhati. Na kaḷopimukhāti kaḷopīti ukkhali vā pacchi vā, tatopi na gaṇhati. Kasmā? Kumbhikaḷopiyo maṃ nissāya kaṭacchunā pahāraṃ labhantīti. Na eḷakamantaranti ummāraṃ antaraṃ katvā diyyamānaṃ na gaṇhati. Kasmā? ‘‘Ayaṃ maṃ nissāya antarakaraṇaṃ labhatī’’ti. Daṇḍamusalesupi eseva nayo.
From two, when two are eating, he does not accept from one who has risen. Why? "There is an obstruction of a morsel for one." In the case of a pregnant woman, and so forth, he does not accept, thinking, "The child in the womb of the pregnant woman is exhausted. For the nursing mother, there is an obstruction of milk for the child; for the woman involved with a man, there is an obstruction of pleasure." He does not accept from a collection. During a famine, disciples of the naked ascetics gather rice and other things from here and there for the sake of the naked ascetics and cook a meal. An excellent naked ascetic does not accept even from that. He does not accept from where a dog is present, where a dog is standing nearby, thinking, "I will receive a lump of food," he does not accept what is brought without giving to that. Why? There is an obstruction of food for this one. She walks in crowds means she walks in groups and groups; if, seeing the naked ascetic, people enter the dining house, thinking, "We will give alms to this one," and as they enter, flies that are hidden in places such as the mouth of the basket fly up and move in crowds; he does not accept alms brought from there. Why? On account of me, an obstruction to the feeding ground of the flies has arisen.
"Trong hai người" (Dvinnanti), khi hai người đang ăn, nếu một người đứng dậy và dâng vật thực, ông ta không nhận. Tại sao vậy? Vì (ông ta nghĩ): "Sẽ có sự cản trở miếng ăn của người kia". "Không nhận từ người nữ đang mang thai" (Na gabbhiniyā) v.v..., vì (ông ta nghĩ): "Đứa bé trong bụng người nữ mang thai sẽ bị mệt mỏi. Sữa của đứa bé (đang bú) của người nữ cho con bú sẽ bị cản trở, sự khoái lạc của người nữ đang giao hợp sẽ bị cản trở". "Trong những bữa ăn được quyên góp" (Saṃkittīsū), trong những bữa ăn được làm sau khi đã quyên góp, vào thời đói kém, nghe nói, đệ tử của các du sĩ lõa thể quyên góp gạo, v.v..., từ nhiều nơi để làm thức ăn cho các du sĩ lõa thể. Du sĩ lõa thể cao cấp không nhận vật thực từ đó. "Không nhận ở nơi có chó" (Na yattha sāti), nơi có con chó đứng chờ với hy vọng: "Ta sẽ nhận được vật thực", ông ta không nhận vật thực được mang đến mà không cho nó. Tại sao vậy? Vì (ông ta nghĩ): "Sẽ có sự cản trở vật thực của con chó này". "Ruồi bu đầy" (Saṇḍasaṇḍacārinī), đi thành từng bầy, từng nhóm, nếu sau khi thấy du sĩ lõa thể, người ta đi vào nhà để dâng vật thực, và khi họ đi vào, ruồi đậu ở miệng chảo v.v..., bay lên và đi thành từng bầy, ông ta không nhận vật thực được mang đến từ đó. Tại sao vậy? Vì (ông ta nghĩ): "Vì ta mà sự tìm kiếm thức ăn của ruồi bị cản trở".
Dvinnanti dvīsu bhuñjamānesu ekasmiṃ uṭṭhāya dente na gaṇhati. Kasmā? ‘‘Ekassa kabaḷantarāyo hotī’’ti. Na gabbhiniyātiādīsu pana ‘‘gabbhiniyā kucchiyaṃ dārako kilamati. Pāyantiyā dārakassa khīrantarāyo hoti, purisantaragatāya ratiantarāyo hotī’’ti na gaṇhati. Saṃkittīsūti saṃkittetvā katabhattesu, dubbhikkhasamaye kira acelakasāvakā acelakānaṃ atthāya tato tato taṇḍulādīni samādapetvā bhattaṃ pacanti. Ukkaṭṭho acelako tatopi na paṭiggaṇhati. Na yattha sāti yattha sunakho – ‘‘piṇḍaṃ labhissāmī’’ti upaṭṭhito hoti, tattha tassa adatvā āhaṭaṃ na gaṇhati. Kasmā? Etassa piṇḍantarāyo hotīti. Saṇḍasaṇḍacārinīti samūhasamūhacārinī, sace hi acelakaṃ disvā – ‘‘imassa bhikkhaṃ dassāmā’’ti manussā bhattagehaṃ pavisanti, tesu ca pavisantesu kaḷopimukhādīsu nilīnā makkhikā uppatitvā saṇḍasaṇḍā caranti, tato āhaṭaṃ bhikkhaṃ na gaṇhati. Kasmā? Maṃ nissāya makkhikānaṃ gocarantarāyo jātoti.
Rice water means a sour gruel made with all kinds of grains. Here, only the drinking of alcohol is blameworthy, but this one is conscious of blame in all. Living at one house means one who having received alms in just one house, returns. Taking one mouthful means one who subsists on just one mouthful. The same principle applies to the cases of living at two houses, and so forth. Also, with one gift means with one gift. A gift is one small bowl, where they place the offering of alms and keep it. Taking food every other day. Taking food every half month. Eating food in rotation means eating food in turn, food that has come in the turn of days, such as in the turn of one day, in the turn of two days, in the turn of seven days, in the turn of half a month.
"Nước gạo hẩm" (Thusodakanti) là nước gạo hẩm được làm từ tất cả các loại ngũ cốc. Ở đây, chỉ có việc uống rượu là có tội, nhưng người này cho rằng tất cả đều có tội. "Chỉ đến một nhà" (Ekāgāriko) là người chỉ nhận vật thực ở một nhà rồi quay về. "Chỉ ăn một miếng" (Ekālopiko) là người sống chỉ bằng một miếng ăn. Trong trường hợp "đến hai nhà" (Dvāgārika) v.v... cũng tương tự. "Cũng chỉ nhận từ một bát" (Ekissāpi dattiyā) là từ một bát. Bát (Datti) là một cái bát nhỏ, nơi người ta bỏ vật thực đầu tiên vào. "Cách một ngày" (Ekāhikanti) là cách một ngày. "Cách nửa tháng" (Addhamāsikanti) là cách nửa tháng. "Ăn theo phiên" (Pariyāyabhattabhojananti) là ăn theo lượt, ăn theo lượt một ngày, hai ngày, bảy ngày, nửa tháng, nghĩa là ăn theo lượt ngày đã định.
Thusodakanti sabbasassasambhārehi kataṃ sovīrakaṃ. Ettha ca surāpānameva sāvajjaṃ, ayaṃ pana sabbesupi sāvajjasaññī. Ekāgārikoti yo ekasmiṃyeva gehe bhikkhaṃ labhitvā nivattati . Ekālopikoti yo ekeneva ālopena yāpeti. Dvāgārikādīsupi eseva nayo. Ekissāpi dattiyāti ekāya dattiyā. Datti nāma ekā khuddakapāti hoti, yattha aggabhikkhaṃ pakkhipitvā ṭhapenti. Ekāhikanti ekadivasantarikaṃ. Addhamāsikanti addhamāsantarikaṃ. Pariyāyabhattabhojananti vārabhattabhojanaṃ, ekāhavārena dvīhavārena sattāhavārena aḍḍhamāsavārenāti evaṃ divasavārena āgatabhattabhojanaṃ.
395. Eating greens means eating fresh greens. Eating millet means eating millet grains. Wild rice, and so forth, wild rice is a kind of grain that grows spontaneously in the forest. Crusts of leather means the leather scrapings discarded by leatherworkers. Moss means both lichen and water plant. Powder means rice bran. Rice scum means the burnt rice that sticks to the rice-cooking pot; he takes it from the place where it is discarded and eats it; it is also called "rice gruel." Jaggery and the others are well known. He is eating fruits that have fallen.
395."Ăn rau sống" (Sākabhakkho) là ăn rau sống còn tươi. "Ăn hạt sāmā" (Sāmākabhakkho) là ăn hạt sāmā. "Hạt nīvāra" (Nīvārādīsu) v.v..., nīvāra là một loại lúa mọc tự nhiên trong rừng. "Da vụn" (Daddulanti) là da vụn do thợ thuộc da cạo và vứt bỏ. "Haṭa" (Haṭaṃ) là nhớt hoặc rong. "Bột cám" (Kaṇanti) là cám gạo. "Cơm hẩm" (Ācāmoti) là cơm cháy dính vào nồi nấu cơm, lấy từ nơi vứt bỏ và ăn, cũng gọi là "nước cháo". Piññāka (bã đậu) v.v... thì rõ ràng. "Ăn trái cây rụng" (Pavattaphalabhojī) là ăn trái cây đã rụng.
395.Sākabhakkhoti allasākabhakkho. Sāmākabhakkhoti sāmākataṇḍulabhakkho. Nīvārādīsu nīvāro nāma araññe sayaṃjātā vīhijāti. Daddulanti cammakārehi cammaṃ likhitvā chaḍḍitakasaṭaṃ. Haṭaṃ vuccati silesopi sevālopi. Kaṇanti kuṇḍakaṃ. Ācāmoti bhattaukkhalikāya laggo jhāmakaodano, taṃ chaḍḍitaṭṭhānatova gahetvā khādati, ‘‘odanakañjiya’’ntipi vadanti. Piññākādayo pākaṭā eva. Pavattaphalabhojīti patitaphalabhojī.
396. Hemp cloth means cloths made of hemp fiber. Mixed cloth means mixed cloths. Shrouds means cloths discarded from a dead body, or dwellings made by weaving together eraka grass and other things. Rags from a dust heap means pieces discarded on the ground. Cloth made of tree bark. Antelope hide means the skin of an antelope deer. A piece of antelope hide means that very thing cut in the middle. A garment of kusa grass means a garment made by weaving together kusa grass. The same principle applies to garments of bark and garments of wood shavings. A blanket of human hair. As it has been said:
396."Vải gai" (Sāṇānīti) là quần áo bằng sợi gai. "Vải gai trộn" (Masāṇānīti) là quần áo bằng sợi trộn. "Vải liệm" (Chavadussānīti) là quần áo được vứt bỏ từ xác chết, hoặc quần áo được làm bằng cách bện cỏ eraka v.v... "Vải lượm từ đống rác" (Paṃsukūlānīti) là những mảnh vải bị vứt trên đất. "Vải vỏ cây" (Tirīṭānīti) là quần áo bằng vỏ cây. "Da linh dương" (Ajinanti) là da con linh dương. "Da linh dương có lỗ" (Ajinakkhipanti) là da linh dương bị cắt ở giữa. "Cỏ kusa" (Kusacīranti) là quần áo làm bằng cách bện cỏ kusa. Trong trường hợp "vỏ cây vāka" (Vākacīra) và "vỏ cây phala" (phalakacīre) cũng tương tự. "Tóc người" (Kesakambalanti) là tấm vải làm bằng tóc người. Liên quan đến điều này, có câu:
396.Sāṇānīti sāṇavākacoḷāni. Masāṇānīti missakacoḷāni. Chavadussānīti matasarīrato chaḍḍitavatthāni, erakatiṇādīni vā ganthetvā katanivāsanāni. Paṃsukūlānīti pathaviyaṃ chaḍḍitanantakāni. Tirīṭānīti rukkhatacavatthāni. Ajinanti ajinamigacammaṃ. Ajinakkhipanti tadeva majjhe phālitakaṃ. Kusacīranti kusatiṇāni ganthetvā katacīraṃ. Vākacīraphalakacīresupi eseva nayo. Kesakambalanti manussakesehi katakambalaṃ. Yaṃ sandhāya vuttaṃ –
"Just as, monks, among all woven cloths, the blanket of human hair is declared to be the most disagreeable. The blanket of human hair, monks, is cold in the cold, hot in the heat, of little value, of bad color, of bad smell, and unpleasant to the touch."
"Này các Tỳ-kheo, ví như trong các loại vải dệt, vải làm bằng tóc người bị coi là đáng ghét nhất. Này các Tỳ-kheo, vải làm bằng tóc người lạnh khi trời lạnh, nóng khi trời nóng, không có giá trị, xấu xí, hôi hám, khó chịu khi chạm vào".
‘‘Seyyathāpi bhikkhave, yāni kānici tantāvutāni vatthāni, kesakambalo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati. Kesakambalo, bhikkhave, sīte sīto, uṇhe uṇho appaggho ca dubbaṇṇo ca duggandho dukkhasamphasso’’ti.
A blanket of horsehair means a blanket made from the hair of horses. Owl feathers means a dwelling made by weaving together owl feathers. Standing on his toes engaged in the practice of mortification means engaged in the exertion of standing on his toes; even when walking, he walks standing on his toes, jumping and jumping. Lying on a bed of thorns means he spreads out a skin on the ground where iron thorns or natural thorns have been driven in, and he does his standing, walking about, and so on there. Lying down means even when lying down, he lies down there. Lying on a plank means he lies down on a wooden plank. Lying on bare ground means he lies down on bare ground, on a high place on the ground. Lying on one side. Covered with dust and dirt means he smears his body with oil and stands in a place where dust is raised; then dust and dirt stick to his body, and he wears that. Taking whatever seat is available means he does not disturb the seat he has obtained, and whatever he obtains, he sits there. Eating repulsive things. Repulsive thing is called excrement. Not drinking means abstaining from drinking cold water. In the evening as the third means the evening as the third time. In the morning, at midday, in the evening, thinking, "I will wash away evil three times a day," he dwells engaged in the practice of immersing himself in water.
"Lông đuôi ngựa" (Vāḷakambalanti) là tấm vải làm bằng lông đuôi ngựa. "Lông cú" (Ulūkapakkhikanti) là quần áo làm bằng cách bện lông cú. "Đứng lom khom" (Ukkuṭikappadhānamanuyuttoti) là thực hành sự tinh tấn đứng lom khom, ngay cả khi đi cũng đứng lom khom, nhảy lên rồi lại nhảy lên. "Nằm trên gai" (Kaṇṭakāpassayikoti) là đóng cọc gai sắt hoặc gai tự nhiên xuống đất, trải da lên đó và thực hành việc đứng, đi kinh hành, v.v... "Ngủ" (Seyyanti) là ngay cả khi ngủ cũng nằm trên đó. "Ngủ trên ván gỗ" (Phalakaseyyanti) là ngủ trên ván gỗ. "Ngủ trên đất cao" (Thaṇḍilaseyyanti) là ngủ trên đất cao. "Nằm nghiêng một bên" (Ekapassayikoti) là chỉ nằm nghiêng một bên. "Chịu đựng bụi bặm" (Rajojalladharoti) là bôi dầu lên cơ thể và đứng ở nơi có bụi, sau đó bụi bặm dính vào cơ thể, ông ta giữ nguyên như vậy. "Ngồi theo chỗ có sẵn" (Yathāsanthatikoti) là không thay đổi chỗ ngồi đã có, mà ngồi ở bất cứ chỗ nào có sẵn. "Ăn đồ bất tịnh" (Vekaṭikoti) là ăn đồ bất tịnh. "Đồ bất tịnh" (Vikaṭanti) là phân. "Không uống nước lạnh" (Apānakoti) là kiêng uống nước lạnh. "Vào buổi chiều là lần thứ ba" (Sāyaṃ tatiyamassāti) là buổi chiều là lần thứ ba. Sáng, trưa, chiều, một ngày ba lần, với ý nghĩ ta sẽ rửa sạch tội lỗi, thực hành pháp dầm mình trong nước.
Vāḷakambalanti assavālehi katakambalaṃ. Ulūkapakkhikanti ulūkapakkhāni ganthetvā katanivāsanaṃ. Ukkuṭikappadhānamanuyuttoti ukkuṭikavīriyaṃ anuyutto, gacchantopi ukkuṭikova hutvā uppatitvā uppatitvā gacchati. Kaṇṭakāpassayikoti ayakaṇṭake vā pakatikaṇṭake vā bhūmiyaṃ koṭṭetvā tattha cammaṃ attharitvā ṭhānacaṅkamādīni karoti. Seyyanti sayantopi tattheva seyyaṃ kappeti. Phalakaseyyanti rukkhaphalake seyyaṃ. Thaṇḍilaseyyanti thaṇḍile ucce bhūmiṭhāne seyyaṃ. Ekapassayikoti ekapasseneva sayati. Rajojalladharoti sarīraṃ telena makkhitvā rajuṭṭhānaṭṭhāne tiṭṭhati, athassa sarīre rajojallaṃ laggati, taṃ dhāreti. Yathāsanthatikoti laddhaṃ āsanaṃ akopetvā yadeva labhati, tattheva nisīdanasīlo. Vekaṭikoti vikaṭakhādanasīlo. Vikaṭanti gūthaṃ vuccati. Apānakoti paṭikkhittasītudakapāno. Sāyaṃ tatiyamassāti sāyatatiyakaṃ. Pāto, majjhanhike, sāyanti divasassa tikkhattuṃ pāpaṃ pavāhessāmīti udakorohanānuyogaṃ anuyutto viharatīti.
The Meaninglessness of the Practice of Austerities
Giải thích về Sự Vô Ích của Pháp Môn Khổ Hạnh
Tapopakkamaniratthakatāvaṇṇanā
397. Then the Blessed One, showing the meaninglessness of those practices of austerities without the perfection of morality and so on, said, "If, Kassapa, he is a naked ascetic," and so on. Therein, far away means very far away. Free from malice means devoid of the malice of hatred. Free from ill-will means devoid of the ill-will of displeasure.
397. Sau đó, Đức Thế Tôn, chỉ ra sự vô ích của những pháp môn khổ hạnh đó nếu không có sự đầy đủ về giới, v.v..., Ngài nói: "Này Kassapa, nếu có người lõa thể". Ở đây, "rất xa" (ārakā vā) là ở rất xa. "Không có hận thù" (Averanti) là không có hận thù do sân. "Không có ác ý" (Abyāpajjanti) là không có ác ý do ưu phiền.
397. Atha bhagavā sīlasampadādīhi vinā tesaṃ tapopakkamānaṃ niratthakataṃ dassento – ‘‘acelako cepi kassapa hotī’’tiādimāha. Tattha ārakā vāti dūreyeva. Averanti dosaveravirahitaṃ. Abyāpajjanti domanassabyāpajjarahitaṃ.
398. "It is difficult, Gotama," this Kassapa said, illustrating, "We previously wandered about considering so much to be the work of an ascetic and the work of a Brahmin, but you speak of something else as the work of an ascetic and the work of a Brahmin." This is a natural statement. And this, Kassapa, with this measure means, "Kassapa, if by this measure, by such a limited practice, the work of an ascetic or the work of a Brahmin were difficult, extremely difficult, then it would not be proper to say 'the work of an ascetic is difficult.'" This is the meaning here, together with the connection of the words. In this way, the connection of the words should be understood everywhere.
398."Thật là khó làm, thưa Ngài Gotama" (Dukkaraṃ, bho gotamāti), điều này Kassapa nói với hàm ý: "Trước đây chúng tôi sống với quan niệm rằng đây là Sa-môn hạnh và Bà-la-môn hạnh, nhưng Ngài lại nói về một Sa-môn hạnh và Bà-la-môn hạnh khác". "Đây là chuyện bình thường" (Pakati kho esā). "Và này Kassapa, với mức độ này" (Imāya ca, kassapa, mattāyāti), "Này Kassapa, nếu với mức độ này, với một pháp hành ít ỏi như vậy, mà Sa-môn hạnh hay Bà-la-môn hạnh là khó làm, rất khó làm, thì không nên nói rằng Sa-môn hạnh là khó làm" - đây là ý nghĩa cùng với sự liên kết của các từ. Theo cách này, cần phải hiểu sự liên kết của các từ ở mọi nơi.
398.Dukkaraṃ, bho gotamāti idaṃ kassapo ‘‘mayaṃ pubbe ettakamattaṃ sāmaññañca brahmaññañcāti vicarāma, tumhe pana aññaṃyeva sāmaññañca brahmaññañca vadathā’’ti dīpento āha. Pakati kho esāti pakatikathā esā. Imāya ca, kassapa, mattāyāti ‘‘kassapa yadi iminā pamāṇena evaṃ parittakena paṭipattikkamena sāmaññaṃ vā brahmaññaṃ vā dukkaraṃ sudukkaraṃ nāma abhavissa, tato netaṃ abhavissa kallaṃ vacanāya dukkaraṃ sāmañña’’nti ayamettha padasambandhena saddhiṃ attho. Etena nayena sabbattha padasambandho veditabbo.
399. "Difficult to know," he says this referring to: "We previously wandered about, thinking that by such a small amount, one becomes an ascetic or a brahmin, but you speak differently." Then the Blessed One, rejecting that naturalism, and revealing the very nature of the difficulty of knowing, said, "Natural indeed." There also, having made the connection of words in the same way, the meaning should be understood.
Discourse on the Perfection of Virtue, Concentration, and Wisdom
400-401. "But what is that, O Gotama?" Why does he ask? This learned one, indeed, understood the teaching just as the Blessed One was teaching it, and then, recognizing the futility of his own practice, the Ascetic Gotama said, "For him 'This perfection of virtue, perfection of mind, perfection of wisdom is undeveloped, un-realized; therefore, he is far from asceticism,'" and so on. "Now, I will ask him about those perfections." He asks in order to understand the perfection of virtue and so on. Then the Blessed One, showing the arising of a Buddha, and setting forth the standard of the Dhamma, in order to show those perfections, said, "Here, Kassapa," and so on. And "By this, Kassapa, is the perfection of virtue" – this is said with reference to the fruit of Arahatship itself. For the culmination of the Blessed One's teaching is the fruit of Arahatship. Therefore, he says that apart from the perfections of virtue, mind, and wisdom associated with the fruit of Arahatship, there is no other, more excellent, or more sublime perfection of virtue and so forth.
Discourse on the Lion's Roar
402. And having spoken thus, now, sounding the unsurpassed great lion's roar, he said, "There are, Kassapa, some ascetics and brahmins," and so on. There, "noble" means undefiled, supremely pure. "Supreme" means the best. Virtue that begins with the five precepts up to and including the virtue of restraint according to the Patimokkha is mere virtue, but that associated with the supramundane path and fruit is called supreme virtue. "I do not, in that" – there, in both virtue and supreme virtue, I do not see anyone equal to myself, of virtue equal to my virtue, equal to me; that is the meaning. "I alone am superior there" – I alone am supreme in that virtue. In what? "That which is the higher virtue" means that which is this supreme virtue; that is the meaning. Thus, he sounds this first lion's roar.
"Those who speak of disgust with austerities." Here, "austerity" means that which torments, this is a name for the effort that burns up defilements, and it itself is disgusted with those defilements, thus "disgust." Here, in "Noble and supreme", because they are faultless, they are noble. The disgust with austerities, which are known as the effort of insight arisen by means of the eight bases of exertion, are just the disgust with austerities, and those associated with the path and fruit are called supreme. In "higher disgust," here the state of disgust is disgust, the supreme disgust is higher disgust, therefore "That which is the higher disgust, I alone am the best there" - thus the meaning should be seen here. Also in the section of wisdom, both the wisdom of one's own actions and the wisdom of insight are called wisdom, while that associated with the path and fruit is called supreme wisdom. In "Higher wisdom," a change of gender should be understood. But this is the meaning here: This which is called higher wisdom, I alone am the best in it. In the section on liberation, both the temporary and the suspending liberations are called liberation, while the liberations of cutting off, calming, and detachment are to be known as the supreme liberation. Here also, "that which is the higher liberation," means that which is this higher liberation, I alone am best in it; that is the meaning.
403. "Empty Abode" means in an empty dwelling. "Sitting alone" is the intention. "In assemblies" means in the eight assemblies. And this has been said:
"There are these four, Sariputta, confidences of the Tathagata. Possessing which confidences the Tathagata claims the bull's place, roars his lion's roar in the assemblies." (MN.I.150) This sutta should be expanded.
"And they ask him a question," means learned gods and humans, having formulated a question, ask him. "He answers" means he resolves it at that very moment. "He satisfies their mind" means he completely delights the mind of the multitude with the resolution of the question. "And yet they do not think it worth hearing" means even when he speaks having satisfied the mind, others do not think his words are worth hearing; that, and he should speak in such a way, is the meaning. "And they think it worth hearing" means both gods and humans, with great eagerness, think it is worth hearing. "They are pleased" means they become very pleased, with a willing mind, with a gentle mind. "They show signs of pleasure" means they are not merely internally pleased, but, abandoning excellent robes and so forth and great monasteries like Veluvana, they show signs of pleasure. "To that state" means the state to which he teaches the Dhamma, they practice for the sake of fulfilling the gradual training in the Dhamma; that is the meaning. "And they practice for that state," means they practice for the sake of that state. Having heard the Dhamma of that Blessed One, some take refuge, some establish themselves in the five precepts, others go forth, having renounced. "And having practiced, they accomplish" means they are able to fulfill that very practice, but they fulfill it in all respects. By fulfilling the practice, they are said to satisfy the mind of that venerable Gotama.
Standing in this very place, the lion's roars should be gathered together. That the Blessed One sees "a certain austere one reborn in hell" is indeed one lion's roar of the Blessed One. That he sees "another reborn in heaven" is one. "In abandoning unwholesome qualities, I alone am the best" is one. "In undertaking wholesome qualities also, I alone am the best" is one. "In abandoning unwholesome qualities, the Sangha of my disciples alone is the best" is one. "In undertaking wholesome qualities also, the Sangha of my disciples is the best" is one. "There is none equal to me in virtue" is one. "There is none equal to me in effort" is one. "In wisdom… as before… in liberation… as before… roaring the lion's roar, sitting in the midst of the assembly, I roar" is one. "Having become confident, I roar" is one. "They ask me a question" is one. "Having been asked a question, I answer" is one. "By answering, I satisfy the other's mind" is one. "Having heard, they think it worth hearing" is one. "Having heard, they are pleased with me" is one. "They show signs of pleasure" is one. "The practice which I teach, they practice for that state" is one. "And having practiced, they accomplish with me" is one. Thus, for each of the first ten, there are ten attendant phrases, such as "and he roars in assemblies." Thus those ten of the first, by way of the attendants of the ten, make a hundred, and the first ten; one hundred and ten lion's roars. In any other sutta, so many lion's roars are rare, therefore this sutta is called the Great Lion's Roar. Thus, the Blessed One, having refuted the repeated statement "The ascetic Gotama roars a lion's roar, but he roars it in an empty dwelling," now showing the lion's roar previously roared in an assembly, said, "On one occasion," and so forth.
Discourse on the Probation of Sectarians
404. There, "A certain austere and religious," there, while I was dwelling on Vulture Peak Mountain at Rajagaha, a certain austere and religious, a wanderer named Nigrodha. "Higher disgust," asked a question in the section on effort and disgust with evil. This which was said by the Blessed One while sitting in the great monastery on Vulture Peak, having heard with the divine ear element the conversation of the wanderer Nigrodha and the lay follower Sandhana, who were sitting in Queen Udumbarika's park, having come through the sky, having sat down on the prepared seat near them, having answered the question asked by Nigrodha about higher disgust, that is what is referred to. "As if beyond measure," means with a supreme measure, with a very great extent, that is the meaning. For who, venerable sir, apart from a blind fool, one holding wrong views, of the class of the learned, would say, "Who, having heard the Blessed One's Dhamma, would not be delighted?" "I would obtain," this he says – "Having for a long time harnessed myself to the fruitless side, I have wearied myself, like one turning around thinking, 'I will bathe on the dry riverbank,' like one pounding chaff, no purpose has been accomplished. Now I will harness myself in yoga." Then the Blessed One, the probation of sectarians that has been established by him in the Khandhaka, one who was formerly of another sect, standing on the ground of a novice – "I, venerable sir, formerly of such and such a name, of another sect, desire full ordination in this Dhamma and Discipline. I, venerable sir, ask the Sangha for four months' probation," and so on (MV. 86) having undertaken in this way and undergoing probation, referring to that, he said, "Whoever, Kassapa, was formerly of another sect," and so forth.
399. "Khó biết", điểm này, ông nói như vậy là có ý: "Trước kia, chúng tôi sống như thế này, cho mình là sa môn hay bà la môn, nhưng các ông lại nói khác". Rồi Thế Tôn, bác bỏ luận thuyết tự nhiên (pakativāda) của ông ta, chỉ rõ bản chất tự nhiên là khó biết, Ngài lại nói: "Do tự nhiên". Ở đây, ý nghĩa cũng cần được hiểu bằng cách liên kết các từ như đã nói.
Về sự viên mãn Giới, Định, Tuệ
400-401. "Bạch Thế Tôn Gotama, vậy (sự viên mãn) đó là gì?". Vì sao (ông ta) lại hỏi như vậy? Người này vốn là bậc trí, đã học thuộc lòng bài giảng của Thế Tôn ngay khi Ngài đang giảng, sau đó, nhận thấy sự vô ích trong pháp thực hành của mình, (ông ta nghĩ:) "Sa môn Gotama nói rằng: 'Vị ấy không tu tập, không chứng ngộ sự viên mãn giới, sự viên mãn tâm, sự viên mãn tuệ, do vậy, vị ấy còn xa địa vị sa môn'. Vậy, giờ ta hãy hỏi Ngài về những sự viên mãn đó", (ông ta) hỏi để hiểu rõ về sự viên mãn giới v.v... Rồi Thế Tôn, chỉ ra sự xuất hiện của một vị Phật, làm cho giáo pháp trở thành hệ thống (tantidhamma), để chỉ rõ những sự viên mãn đó, Ngài nói: "Này Kassapa, ở đây". Và "Này Kassapa, đây là sự viên mãn giới", (điểm này) được nói đến là chỉ cho quả vị A-la-hán. Vì giáo pháp của Thế Tôn có cứu cánh là quả vị A-la-hán. Do đó, Ngài nói rằng, không có sự viên mãn giới v.v... nào cao thượng hơn, thù thắng hơn sự viên mãn giới, tâm, tuệ, cùng với quả vị A-la-hán.
Về bài giảng Sư Tử Hống
402. Và sau khi nói như vậy, giờ đây, rống tiếng rống sư tử lớn, vô thượng, Ngài nói: "Này Kassapa, có những sa môn, bà la môn". Ở đây, "thù thắng" (ariya) nghĩa là không ô nhiễm, thanh tịnh tối thượng. "Tối thượng" (parama) nghĩa là cao thượng, bắt đầu từ năm giới cho đến giới bổn phận (pātimokkhasaṃvarasīla), chỉ là giới, còn (giới) cùng với đạo và quả siêu thế, gọi là tối thượng giới. "Ta không thấy ở đó", nghĩa là, ở trong giới ấy, dù là tối thượng giới, Ta không thấy ai có giới ngang bằng với giới của Ta, ngang bằng với Ta. "Chính Ta ở đó là tối thắng", nghĩa là, chính Ta là tối thượng trong giới ấy. Trong giới nào? Nghĩa là, "đây là thắng giới" (adhisīla). Như vậy, (Ngài) rống tiếng rống sư tử thứ nhất này.
"Luận về khổ hạnh và sự nhàm chán" (Tapojigucchavāda) là những người nói về khổ hạnh và sự nhàm chán. Ở đây, "thiêu đốt" (tapati) là "khổ hạnh" (tapo), đây là tên gọi của sự tinh tấn làm thiêu đốt các phiền não, chính (sự tinh tấn) ấy nhàm chán những phiền não đó, nên là "nhàm chán" (jigucchā). "Thù thắng (ariyā), tối thượng (paramā)", ở đây, vì không có lỗi nên là "thù thắng", sự nhàm chán khổ hạnh (tapojigucchā), tức là sự nhàm chán khổ hạnh, được biết đến là sự tinh tấn quán (vipassanāvīriyasaṅkhātā) sanh khởi do tám pháp tinh cần (aṭṭhaārambhavatthu), cùng với đạo và quả, gọi là "tối thượng". "Thắng nhàm chán" (adhijeguccha), ở đây, trạng thái nhàm chán là "nhàm chán" (jeguccha), sự nhàm chán cao thượng là "thắng nhàm chán", do đó, "đây là thắng nhàm chán", chính Ta ở đó là tối thắng, ý nghĩa cần được hiểu như vậy. Trong phần về "trí tuệ", trí tuệ về nghiệp báo (kammassakatāpaññā) và trí tuệ minh sát (vipassanāpaññā), gọi là trí tuệ, (trí tuệ) cùng với đạo và quả, gọi là "tối thượng trí tuệ". "Thắng trí tuệ" (adhipaññā), ở đây, cần phải hiểu là có sự đảo ngược về cách (liṅgavipallāso), còn ý nghĩa ở đây là – "đây gọi là thắng trí tuệ", chính Ta ở đó là tối thắng; trong phần về "giải thoát", giải thoát tạm thời (tadaṅgavikkhambhanavimuttiyo) gọi là giải thoát, còn giải thoát đoạn diệt (samucchedapaṭipassaddhinissaraṇavimuttiyo), cần được biết là "tối thượng giải thoát". Và ở đây, "đây là thắng giải thoát" (adhivimutti), nghĩa là, đây là thắng giải thoát, chính Ta ở đó là tối thắng.
403. "Nơi thanh vắng" (Suññāgāra) nghĩa là, trong những ngôi nhà trống không, ý là, chỉ có một mình. "Và trong các hội chúng" (parisāsu ca) nghĩa là, trong tám hội chúng. Và điều này đã được nói:
"Này Sāriputta, có bốn sự không sợ hãi của Như Lai. Với những sự không sợ hãi này, Như Lai tự nhận địa vị trâu chúa, rống tiếng rống sư tử trong các hội chúng" (Trung Bộ Kinh I, 150), bài kinh cần được trình bày rộng.
"Và họ hỏi Ngài câu hỏi" (Pañhañca naṃ pucchantī), nghĩa là, chư thiên và loài người có trí, chuẩn bị câu hỏi, rồi hỏi Ngài. "Ngài trả lời" (Byākarotī), nghĩa là, Ngài giải đáp ngay lập tức. "Ngài làm hoan hỷ tâm" (cittaṃ ārādhetī), nghĩa là, Ngài làm cho tâm của đại chúng hoan hỷ với sự giải đáp câu hỏi. "Và họ không nghĩ là đáng nghe" (No ca kho sotabbaṃ maññantī), nghĩa là, lời của vị ấy, dù làm hoan hỷ tâm, người khác không nghĩ là đáng nghe, ý là, họ sẽ nói như vậy. "Và họ nghĩ là đáng nghe" (Sotabbañcassa maññantī), nghĩa là, cả chư thiên và loài người đều nghĩ là đáng nghe với sự nhiệt tình lớn. "Họ tịnh tín" (Pasīdantī), nghĩa là, họ rất hoan hỷ, tâm ý trong sạch, tâm ý nhu hòa. "Họ biểu lộ sự tịnh tín" (Pasannākāraṃ karontī), nghĩa là, họ không chỉ hoan hỷ trong tâm, mà còn dâng cúng những vật dụng cao quý như y v.v..., những đại tự viện như Trúc Lâm Tịnh Xá (Veḷuvanavihārādayo), biểu lộ sự tịnh tín. "Vì trạng thái như vậy" (Tathattāya), nghĩa là, vì trạng thái như vậy của Chánh Pháp mà vị ấy thuyết giảng, họ thực hành để viên mãn pháp tùy pháp (dhammānudhammapaṭipatti). "Và họ thực hành vì trạng thái như vậy" (Tathattāya ca paṭipajjantī), nghĩa là, họ thực hành vì trạng thái như vậy, vì sau khi nghe Chánh Pháp của Thế Tôn, một số quy y Tam Bảo, một số an trú trong năm giới, những vị khác xuất gia. "Và những vị thực hành làm hoan hỷ" (Paṭipannā ca ārādhentī), nghĩa là, những vị ấy có thể viên mãn sự thực hành ấy, và họ viên mãn bằng mọi cách, đáng được nói là họ làm hoan hỷ tâm của Thế Tôn Gotama ấy với sự viên mãn thực hành.
Ở đây, tại chỗ này, các tiếng rống sư tử cần được kết hợp. "Ta thấy một số người khổ hạnh sanh vào địa ngục", đây là một tiếng rống sư tử của Thế Tôn. "Ta thấy (một số) sanh lên cõi trời", đây là một (tiếng rống). "Chính Ta là bậc tối thắng trong sự đoạn trừ các pháp bất thiện", đây là một (tiếng rống). "Chính Ta là bậc tối thắng trong sự chấp nhận các pháp thiện", đây là một (tiếng rống). "Chính chúng đệ tử của Ta là bậc tối thắng trong sự đoạn trừ các pháp bất thiện", đây là một (tiếng rống). "Chính chúng đệ tử của ta là bậc tối thắng trong sự chấp nhận các pháp thiện", đây là một (tiếng rống). "Không ai có giới ngang bằng với Ta", đây là một (tiếng rống). "Không ai có tinh tấn ngang bằng với Ta", đây là một (tiếng rống). "Về trí tuệ…v.v… về giải thoát…v.v… Ta rống tiếng rống sư tử, ngồi giữa hội chúng mà rống", đây là một (tiếng rống). "Là bậc không sợ hãi mà rống", đây là một (tiếng rống). "Họ hỏi Ta câu hỏi", đây là một (tiếng rống). "Được hỏi câu hỏi, Ta giải đáp", đây là một (tiếng rống). "Ta làm hoan hỷ tâm người khác với sự giải đáp", đây là một (tiếng rống). "Sau khi nghe, họ nghĩ là đáng nghe", đây là một (tiếng rống). "Sau khi nghe, họ tịnh tín nơi Ta", đây là một (tiếng rống). "Họ biểu lộ sự tịnh tín", đây là một (tiếng rống). "Pháp thực hành mà Ta thuyết giảng, họ thực hành vì trạng thái như vậy", đây là một (tiếng rống). "Và những vị thực hành làm hoan hỷ Ta", đây là một (tiếng rống). Như vậy, mười (tiếng rống) đầu tiên, mỗi (tiếng rống) có mười, mười tùy tùng như "và rống trong các hội chúng" v.v.... Như vậy, mười (tiếng rống) đầu tiên ấy có một trăm do mười tùy tùng, và mười (tiếng rống) đầu, là một trăm lẻ mười tiếng rống sư tử. Trong bài kinh khác, khó tìm thấy nhiều tiếng rống sư tử như vậy, do đó, bài kinh này được gọi là "Đại Sư Tử Hống" (Mahāsīhanāda). Như vậy, Thế Tôn, bác bỏ lời qua tiếng lại rằng: "Sa môn Gotama rống tiếng rống sư tử, và Ngài rống ở nơi thanh vắng", giờ đây, chỉ rõ tiếng rống sư tử đã rống trước đó trong hội chúng, Ngài nói: "Một thời Ta".
Về câu chuyện biệt trú của ngoại đạo
404. Ở đây, "ở đó, một vị khổ hạnh, Phạm hạnh" (tatra maṃ aññataro tapabrahmacārī), nghĩa là, ở đó, khi Ta đang trú tại núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu) ở Rājagaha (Vương Xá), một vị khổ hạnh, Phạm hạnh, du sĩ tên là Nigrodha (Ni-câu-đà). "Thắng nhàm chán" (adhijegucche), (ông ta) hỏi câu hỏi trong phần về sự tinh tấn, sự nhàm chán các ác pháp. Đây, tức là việc Thế Tôn, khi đang ngồi tại đại tự viện ở núi Gijjhakūṭa, với thiên nhĩ thanh tịnh, nghe cuộc đối thoại của du sĩ Nigrodha đang ngồi trong vườn Uyển của nữ thần Udumbarikā (Ưu-đàm-bà-lợi), cùng với cư sĩ Sandhāna (Tán-đà-na), đi đến bằng đường không trung, ngồi trên chỗ ngồi đã được chuẩn bị ở gần họ, giải đáp câu hỏi về thắng nhàm chán, được hỏi bởi Nigrodha, được nói đến là chỉ cho (việc ấy). "Như mức độ tột cùng" (Paraṃ viya mattāya), nghĩa là, với mức độ tột cùng, ý là, với mức độ rất lớn. "Bạch Thế Tôn, vậy ai", nghĩa là, ngoài kẻ ngu si, mê mờ, chấp vào tà kiến, ai thuộc dòng dõi trí thức lại nói rằng: "Ai lại không hoan hỷ sau khi nghe Chánh Pháp của Thế Tôn?". "Con có thể chứng được" (Labheyyāhaṃ), (ông ta) nói điều này là (có ý): "Thật vậy, từ lâu, Ta đã tự hành hạ mình trong phe không đưa đến giải thoát, như người quay qua quay lại (với ý nghĩ): 'Ta sẽ tắm ở bờ sông khô cạn', như người đang giã trấu, không có kết quả gì được thành tựu. Vậy, Ta sẽ tự mình nỗ lực trong sự tu tập", suy nghĩ như vậy, (ông ta) nói. Rồi Thế Tôn, về biệt trú của ngoại đạo đã được chế định trong chương này (khandhake), (vị ấy) trước kia là ngoại đạo, an trú trong địa vị sa di, nói rằng: "Bạch Thế Tôn, con tên là..., trước kia là ngoại đạo, trong Pháp và Luật này, con mong thọ đại giới, bạch Thế Tôn, vậy con xin Tăng cho biệt trú bốn tháng" v.v... (Đại Phẩm, 86), sau khi chấp nhận theo cách này, (vị ấy) biệt trú, chỉ cho (vị ấy), Ngài nói: "Này Kassapa, ai trước kia là ngoại đạo".
399.Dujjānoti idampi so ‘‘mayaṃ pubbe ettakena samaṇo vā brāhmaṇo vā hotīti vicarāma, tumhe pana aññathā vadathā’’ti idaṃ sandhāyāha. Athassa bhagavā taṃ pakativādaṃ paṭikkhipitvā sabhāvatova dujjānabhāvaṃ āvikaronto punapi – ‘‘pakati kho’’tiādimāha. Tatrāpi vuttanayeneva padasambandhaṃ katvā attho veditabbo.
Sīlasamādhipaññāsampadāvaṇṇanā
400-401.Katamā pana sā, bho gotamāti kasmā pucchati. Ayaṃ kira paṇḍito bhagavato kathentasseva kathaṃ uggahesi, atha attano paṭipattiyā niratthakataṃ viditvā samaṇo gotamo – ‘‘tassa ‘cāyaṃ sīlasampadā, cittasampadā, paññāsampadā abhāvitā hoti asacchikatā, atha kho so ārakāva sāmaññā’tiādimāha. Handa dāni naṃ tā sampattiyo pucchāmī’’ti sīlasampadādivijānanatthaṃ pucchati. Athassa bhagavā buddhuppādaṃ dassetvā tantidhammaṃ kathento tā sampattiyo dassetuṃ – ‘‘idha kassapā’’tiādimāha. Imāya ca kassapa sīlasampadāyāti idaṃ arahattaphalameva sandhāya vuttaṃ. Arahattaphalapariyosānañhi bhagavato sāsanaṃ. Tasmā arahattaphalasampayuttāhi sīlacittapaññāsampadāhi aññā uttaritarā vā paṇītatarā vā sīlādisampadā natthīti āha.
Sīhanādakathāvaṇṇanā
402. Evañca pana vatvā idāni anuttaraṃ mahāsīhanādaṃ nadanto – ‘‘santi kassapa eke samaṇabrāhmaṇā’’tiādimāha. Tattha ariyanti nirupakkilesaṃ paramavisuddhaṃ. Paramanti uttamaṃ, pañcasīlāni hiādiṃ katvā yāva pātimokkhasaṃvarasīlā sīlameva, lokuttaramaggaphalasampayuttaṃ pana paramasīlaṃ nāma. Nāhaṃ tatthāti tattha sīlepi paramasīlepi ahaṃ attano samasamaṃ mama sīlasamena sīlena mayā samaṃ puggalaṃ na passāmīti attho. Ahameva tattha bhiyyoti ahameva tasmiṃ sīle uttamo. Katamasmiṃ? Yadidaṃ adhisīlanti yaṃ etaṃ uttamaṃ sīlanti attho. Iti imaṃ paṭhamaṃ sīhanādaṃ nadati.
Tapojigucchavādāti ye tapojigucchaṃ vadanti. Tattha tapatīti tapo, kilesasantāpakavīriyassetaṃ nāmaṃ, tadeva te kilese jigucchatīti jigucchā. Ariyā paramāti ettha niddosattā ariyā, aṭṭhaārambhavatthuvasenapi uppannā vipassanāvīriyasaṅkhātā tapojigucchā tapojigucchāva, maggaphalasampayuttā paramā nāma. Adhijegucchanti idha jigucchabhāvo jegucchaṃ, uttamaṃ jegucchaṃ adhijegucchaṃ, tasmā yadidaṃ adhijegucchaṃ, tattha ahameva bhiyyoti evamettha attho daṭṭhabbo. Paññādhikārepi kammassakatāpaññā ca vipassanāpaññā ca paññā nāma, maggaphalasampayuttā paramā paññā nāma. Adhipaññanti ettha liṅgavipallāso veditabbo, ayaṃ panetthattho – yāyaṃ adhipaññā nāma ahameva tattha bhiyyoti vimuttādhikāre tadaṅgavikkhambhanavimuttiyo vimutti nāma, samucchedapaṭipassaddhinissaraṇavimuttiyo pana paramā vimuttīti veditabbā. Idhāpi ca yadidaṃ adhivimuttīti yā ayaṃ adhivimutti, ahameva tattha bhiyyoti attho.
403.Suññāgāreti suññe ghare, ekakova nisīditvāti adhippāyo. Parisāsu cāti aṭṭhasu parisāsu. Vuttampi cetaṃ –
‘‘Cattārimāni, sāriputta, tathāgatassa vesārajjāni. Yehi vesārajjehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadatī’’ti (ma. ni. 1.150) suttaṃ vitthāretabbaṃ.
Pañhañca naṃ pucchantīti paṇḍitā devamanussā naṃ pañhaṃ abhisaṅkharitvā pucchanti. Byākarotīti taṅkhaṇaññeva vissajjesi. Cittaṃ ārādhetīti pañhāvissajjanena mahājanassa cittaṃ paritosetiyeva. No ca kho sotabbaṃ maññantīti cittaṃ ārādhetvā kathentassapissa vacanaṃ pare sotabbaṃ na maññantīti, evañca vadeyyunti attho. Sotabbañcassa maññantīti devāpi manussāpi mahanteneva ussāhena sotabbaṃ maññanti. Pasīdantīti supasannā kallacittā muducittā honti. Pasannākāraṃ karontīti na muddhappasannāva honti, paṇītāni cīvarādīni veḷuvanavihārādayo ca mahāvihāre pariccajantā pasannākāraṃ karonti. Tathattāyāti yaṃ so dhammaṃ deseti tathā bhāvāya, dhammānudhammapaṭipattipūraṇatthāya paṭipajjantīti attho. Tathattāya ca paṭipajjantīti tathabhāvāya paṭipajjanti, tassa hi bhagavato dhammaṃ sutvā keci saraṇesu keci pañcasu sīlesu patiṭṭhahanti, apare nikkhamitvā pabbajanti. Paṭipannā ca ārādhentīti tañca pana paṭipadaṃ paṭipannā pūretuṃ sakkonti, sabbākārena pana pūrenti, paṭipattipūraṇena tassa bhoto gotamassa cittaṃ ārādhentīti vattabbā.
Imasmiṃ panokāse ṭhatvā sīhanādā samodhānetabbā. Ekaccaṃ tapassiṃ niraye nibbattaṃ passāmīti hi bhagavato eko sīhanādo. Aparaṃ sagge nibbattaṃ passāmīti eko. Akusaladhammappahāne ahameva seṭṭhoti eko. Kusaladhammasamādānepi ahameva seṭṭhoti eko. Akusaladhammappahāne mayhameva sāvakasaṅgho seṭṭhoti eko. Kusaladhammasamādānepi mayhaṃyeva sāvakasaṅgho seṭṭhoti eko. Sīlena mayhaṃ sadiso natthīti eko. Vīriyena mayhaṃ sadiso natthīti eko. Paññāya…pe… vimuttiyā…pe… sīhanādaṃ nadanto parisamajjhe nisīditvā nadāmīti eko. Visārado hutvā nadāmīti eko. Pañhaṃ maṃ pucchantīti eko. Pañhaṃ puṭṭho vissajjemīti eko. Vissajjanena parassa cittaṃ ārādhemīti eko. Sutvā sotabbaṃ maññantīti eko. Sutvā me pasīdantīti eko. Pasannākāraṃ karontīti eko. Yaṃ paṭipattiṃ desemi, tathattāya paṭipajjantīti eko. Paṭipannā ca maṃ ārādhentīti eko. Iti purimānaṃ dasannaṃ ekekassa – ‘‘parisāsu ca nadatī’’ti ādayo dasa dasa parivārā. Evaṃ te dasa purimānaṃ dasannaṃ parivāravasena sataṃ purimā ca dasāti dasādhikaṃ sīhanādasataṃ hoti. Ito aññasmiṃ pana sutte ettakā sīhanādā dullabhā, tenidaṃ suttaṃ mahāsīhanādanti vuccati. Iti bhagavā ‘‘sīhanādaṃ kho samaṇo gotamo nadati, tañca kho suññāgāre nadatī’’ti evaṃ vādānu vādaṃ paṭisedhetvā idāni parisati naditapubbaṃ sīhanādaṃ dassento ‘‘ekamidāha’’ntiādimāha.
Titthiyaparivāsakathāvaṇṇanā
404. Tattha tatra maṃ aññataro tapabrahmacārīti tatra rājagahe gijjhakūṭe pabbate viharantaṃ maṃ aññataro tapabrahmacārī nigrodho nāma paribbājako . Adhijeguccheti vīriyena pāpajigucchanādhikāre pañhaṃ pucchi. Idaṃ yaṃ taṃ bhagavā gijjhakūṭe mahāvihāre nisinno udumbarikāya deviyā uyyāne nisinnassa nigrodhassa ca paribbājakassa sandhānassa ca upāsakassa dibbāya sotadhātuyā kathāsallāpaṃ sutvā ākāsenāgantvā tesaṃ santike paññatte āsane nisīditvā nigrodhena adhijegucche puṭṭhapañhaṃ vissajjesi, taṃ sandhāya vuttaṃ. Paraṃ viya mattāyāti paramāya mattāya, atimahanteneva pamāṇenāti attho. Ko hi, bhanteti ṭhapetvā andhabālaṃ diṭṭhigatikaṃ añño paṇḍitajātiko ‘‘ko nāma bhagavato dhammaṃ sutvā na attamano assā’’ti vadati. Labheyyāhanti idaṃ so – ‘‘ciraṃ vata me aniyyānikapakkhe yojetvā attā kilamito, ‘sukkhanadītīre nhāyissāmī’ti samparivattentena viya thuse koṭṭentena viya na koci attho nipphādito. Handāhaṃ attānaṃ yoge yojessāmī’’ti cintetvā āha. Atha bhagavā yo anena khandhake titthiyaparivāso paññatto, yo aññatitthiyapubbo sāmaṇerabhūmiyaṃ ṭhito – ‘‘ahaṃ bhante, itthannāmo aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhāmi upasampadaṃ, svāhaṃ, bhante, saṃghaṃ cattāro māse parivāsaṃ yācāmī’’tiādinā (mahāva. 86) nayena samādiyitvā parivasati, taṃ sandhāya – ‘‘yo kho, kassapa, aññatitthiyapubbo’’tiādimāha.
405. Here, "they go forth" is said by way of a concise expression, for he obtains the going forth without undergoing probation. But one desiring higher ordination should undergo probation, fulfilling the eight duties, such as not entering a village too soon. "Having initiated minds" means having minds content with fulfilling the eight duties; this is the summary meaning here. In detail, however, this probation for sectarians should be understood according to the method described in the Vinaya commentary of the Samantapāsādikā, in the chapter on the Going Forth. Moreover, "in this matter" means "and also for me in this." "Knowledge of the diversity of individuals is evident" means knowledge of the different kinds of persons is evident. He shows, "This person is worthy of probation; this person is not worthy of probation"—this is clear to me. Then Kassapa thought: "Oh, how wonderful is the teaching of the Blessed One, where, having thoroughly examined and pounded, they accept only what is proper and discard what is improper!" Then, with a much greater desire for the going forth, he said, "If, venerable sir..." and so on.
405. Trong đó, "xuất gia" được nói đến chỉ là do sự khéo léo trong lời nói, vì người ấy có thể được xuất gia mà không cần qua thời gian tập sự. Nhưng người mong cầu thọ đại giới thì phải thực hành không ít hơn tám pháp (phép tắc) như vào làng, v.v..., và phải trải qua thời gian tập sự. "Với tâm hoan hỷ" nghĩa là tâm thỏa mãn với việc thực hành đầy đủ tám pháp, đây là ý nghĩa tóm tắt ở đây. Về chi tiết, thời gian tập sự của ngoại đạo này nên được hiểu theo phương pháp đã được nói trong phẩm Xuất gia (Pabbajjakkhandhaka), phần Chú giải Luật (Vinayaṭṭhakathā) trong bộ Samantapāsādikā (bộ Chú giải Luật tạng). "Và hơn nữa trong việc này của tôi" nghĩa là và hơn nữa trong việc này của tôi. "Đã biết rõ sự khác biệt của các cá nhân" nghĩa là đã biết rõ sự khác biệt của các cá nhân. Đức Phật cho thấy rằng: "Ta biết rõ người này xứng đáng được cho sống biệt trú, người kia không xứng đáng." Sau đó, Ca-diếp suy nghĩ: "Ôi, thật kỳ diệu thay giáo pháp của Đức Phật, nơi mà người ta nghiền ngẫm, gạn lọc kỹ càng như vậy rồi mới chấp nhận điều đúng, loại bỏ điều sai," và rồi, ngài càng thêm khao khát xuất gia, nên đã thưa: "Bạch Thế Tôn, nếu..."
405. Tattha pabbajjanti vacanasiliṭṭhatāvaseneva vuttaṃ, aparivasitvāyeva hi pabbajjaṃ labhati. Upasampadatthikena pana nātikālena gāmappavesanādīni aṭṭha vattāni pūrentena parivasitabbaṃ. Āraddhacittāti aṭṭhavattapūraṇena tuṭṭhacittā, ayamettha saṅkhepattho. Vitthārato panesa titthiyaparivāso samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāyaṃ pabbajjakhandhakavaṇṇanāya vuttanayena veditabbo. Api ca metthāti api ca me ettha. Puggalavemattatā viditāti puggalanānattaṃ viditaṃ. ‘‘Ayaṃ puggalo parivāsāraho, ayaṃ na parivāsāraho’’ti idaṃ mayhaṃ pākaṭanti dasseti. Tato kassapo cintesi – ‘‘aho acchariyaṃ buddhasāsanaṃ, yattha evaṃ ghaṃsitvā koṭṭetvā yuttameva gaṇhanti, ayuttaṃ chaḍḍentī’’ti, tato suṭṭhutaraṃ pabbajjāya sañjātussāho – ‘‘sace bhante’’tiādimāha.
Then the Blessed One, knowing his intense desire, thinking, "Kassapa does not deserve probation," addressed a certain monk: "Go, monk, bathe Kassapa, give him the going forth, and bring him." He, having done so, gave him the going forth and came to the Blessed One's presence. The Blessed One had him sit in the midst of the assembly and gave him the higher ordination. Therefore, it is said: "The naked ascetic Kassapa received the going forth in the presence of the Blessed One; he received the higher ordination." "Not long after being ordained" means having been ordained, not long after. "Secluded" means secluded in body and mind from the object-desires and defilement-desires. "Unremitting" means not abandoning mindfulness in the meditation subject. "Ardent" means ardent with the heat of exertion, consisting of bodily and mental energy. "Resolute" means having a mind that is sent forth, a self that is released, without regard for body or life. "For the sake of which" means for the sake of which. "Sons of good families" means sons of good, virtuous families. "Rightly" means by reason, by cause. "That unexcelled" means that unsurpassed. "Culmination of the holy life" means the fruit of arahantship, which is the culmination of the holy life of the path. For it is for the sake of this that sons of good families go forth. "In this very life" means in this very existence. "Having realized it himself by higher knowledge" means having made it directly known by his own knowledge, having made it independent of others. "He dwelt having attained" means he dwelt having attained and accomplished it. And, dwelling thus, "Destroyed is birth…" etc… "he understood."
Rồi Đức Thế Tôn, sau khi biết được lòng chí thành của ngài, đã bảo một vị Tỳ-kheo khác: "Này Tỳ-kheo, ông hãy đi, tắm rửa cho Ca-diếp, cho xuất gia và dẫn đến đây," vì nghĩ rằng "Ca-diếp không đáng phải sống biệt trú." Vị ấy làm theo như vậy, cho Ca-diếp xuất gia rồi đến chỗ Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn cho ngài ngồi giữa chúng Tăng và thọ đại giới. Vì vậy, có nói rằng: "Ca-diếp, người lõa thể, đã được xuất gia, được thọ đại giới, trong sự hiện diện của Đức Thế Tôn." "Vừa mới thọ đại giới" nghĩa là sau khi thọ đại giới không lâu. "Sống riêng biệt" nghĩa là thân và tâm tách rời khỏi đối tượng dục lạc và phiền não dục lạc. "Không dễ duôi" nghĩa là không xao lãng chánh niệm trong đề mục tu tập. "Nhiệt tâm" nghĩa là nhiệt tâm với sự tinh tấn thể hiện qua thân và tâm. "Tinh cần" nghĩa là tâm xả ly, buông bỏ thân mạng, không luyến tiếc thân thể và mạng sống. "Vì mục đích" nghĩa là vì mục đích nào. "Thiện nam tử" nghĩa là những người con trong dòng dõi cao quý. "Chân chánh" nghĩa là với lý do và nguyên nhân đúng đắn. "Tối thượng" nghĩa là vô thượng. "Phạm hạnh cứu cánh" nghĩa là quả A-la-hán, là nơi kết thúc của đạo lộ Phạm hạnh. Vì mục đích đó mà các thiện nam tử xuất gia. "Ngay trong hiện tại" nghĩa là ngay trong chính thân này. "Tự mình chứng ngộ với thắng trí" nghĩa là tự mình chứng ngộ bằng trí tuệ, ý nói là chứng ngộ không qua trung gian. "Chứng đạt và an trú" nghĩa là đạt được, thành tựu và an trú, và khi an trú như vậy, ngài biết rõ "Sanh đã tận...".
Atha kho bhagavā tassa tibbacchandataṃ viditvā – ‘‘na kassapo parivāsaṃ arahatī’’ti aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘gaccha bhikkhu kassapaṃ nhāpetvā pabbājetvā ānehī’’ti. So tathā katvā taṃ pabbājetvā bhagavato santikaṃ āgamāsi. Bhagavā taṃ gaṇamajjhe nisīdāpetvā upasampādesi. Tena vuttaṃ – ‘‘alattha kho acelo kassapo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampada’’nti. Acirūpasampannoti upasampanno hutvā nacirameva. Vūpakaṭṭhoti vatthukāmakilesakāmehi kāyena ceva cittena ca vūpakaṭṭho. Appamattoti kammaṭṭhāne satiṃ avijahanto. Ātāpīti kāyikacetasikasaṅkhātena vīriyātāpena ātāpī. Pahitattoti kāye ca jīvite ca anapekkhatāya pesitacitto vissaṭṭhaattabhāvo. Yassatthāyāti yassa atthāya. Kulaputtāti ācārakulaputtā. Sammadevāti hetunāva kāraṇeneva. Tadanuttaranti taṃ anuttaraṃ. Brahmacariyapariyosānanti maggabrahmacariyassa pariyosānabhūtaṃ arahattaphalaṃ. Tassa hi atthāya kulaputtā pabbajanti. Diṭṭheva dhammeti imasmiṃyeva attabhāve. Sayaṃ abhiññā sacchikatvāti attanāyeva paññāya paccakkhaṃ katvā, aparappaccayaṃ katvāti attho. Upasampajja vihāsīti pāpuṇitvā sampādetvā vihāsi, evaṃ viharanto ca khīṇā jāti…pe… abbhaññāsīti.
Thus, having shown his stage of insight, in order to conclude the discourse with the culminating point of arahantship, it is said: "And the venerable Kassapa became one of the arahants." Here, "one" means a certain one. "Arahants" means of the arahants, he became one among the arahant disciples of the Blessed One—this is the meaning here. Whatever has not been said in between, is evident because it has been said in various places.
Sau khi trình bày như vậy về phần quán chiếu, để kết thúc bài pháp bằng đỉnh cao A-la-hán, có nói rằng: "Và Tôn giả Ca-diếp đã trở thành một vị A-la-hán." Ở đây, "một vị" nghĩa là một trong những vị. "A-la-hán" nghĩa là một trong những vị A-la-hán, ý muốn nói ngài đã trở thành một trong những vị A-la-hán đệ tử của Đức Thế Tôn. Bất cứ điều gì không được nói đến trong khoảng giữa, thì điều đó đã rõ ràng vì đã được nói đến ở chỗ đó.
Evamassa paccavekkhaṇabhūmiṃ dassetvā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpetuṃ ‘‘aññataro kho panāyasmā kassapo arahataṃ ahosī’’ti vuttaṃ. Tattha aññataroti eko. Arahatanti arahantānaṃ, bhagavato sāvakānaṃ arahantānaṃ abbhantaro ahosīti ayamettha adhippāyo. Yaṃ yaṃ pana antarantarā na vuttaṃ, taṃ taṃ tattha tattha vuttattā pākaṭamevāti.
Thus ends the commentary on the Mahāsīhanāda Sutta
Như vậy là kết thúc phần Chú giải Kinh Ca-diếp Sư tử hống (Mahāsīhanādasutta)
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ
in the Sumaṅgalavilāsinī, the commentary on the Dīgha Nikāya.
trong Sumaṅgalavilāsinī (bộ Chú giải Trường Bộ Kinh)
Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.