Pali Canon Commentaries11. Commentary on the Kevaṭṭa Sutta
The Story of Kevaṭṭa, the Householder's Son
481. Thus I have heard… Thus begins the Kevaṭṭa Sutta. Herein is the explanation of the unprecedented words. In Pāvārika's Mango Grove means, in the mango grove of Pāvārika. Kevaṭṭa: this is the name of that householder's son. It is said that he was a great householder with forty crores of wealth, exceedingly faithful and devoted. Due to his great faith, he thought, "If a monastic were to ascend into the sky and display various supernormal feats, either once in half a month, once a month, or once a year, all the people would be exceedingly pleased. I should beseech the Blessed One and request him to assign a monastic to perform supernormal feats." Having thought thus, he approached the Blessed One and spoke in this way.
Herein, prosperous means, thriving and flourishing, due to the abundance of various goods. Crowded with people means, crowded with people moving about as if shoulder were striking against shoulder. He should command means, he should instruct, place in another position. Superior to the human state means, superior to the state of ordinary humans, or superior to the human state that is comprised of the ten wholesome actions. Even more means, he will be exceedingly pleased, to an exceeding degree, like a lamp that is already burning brightly when it obtains oil. I do not: The Blessed One established a training rule in the case of the Rājagaha treasurer, therefore he said, "I do not," and so forth.
482. I do not harm means, I do not harm by destroying virtues, causing a breach of morality, gradually descending from a high position, and placing in a low position. Rather, I speak hoping for the growth of the Buddha's dispensation. Even for the third time: Up to three times, no one is able to refute the speech of the Buddhas. But this one, being intimate with the Blessed One, increasing his intimacy and becoming beloved, thinking "I desire the beneficial," spoke three times.
Explanation of the Supernormal Feat
483-484. Then the Blessed One, [thought]: "This lay follower, even though I am refusing him, repeatedly beseeches me. I will show him the danger in performing supernormal feats." Having thought thus, he said, "There are three," and so forth. Herein, I am a monastic means, I am that monastic. Gandhārī is a knowledge created by a seer named Gandhāra, or arisen in the Gandhāra country. It is said that many seers lived there, and the knowledge was created by one of them. I am troubled means, I am as if burdened and afflicted. I am ashamed means, I am embarrassed. I am disgusted means, I feel disgust as if seeing excrement.
Explanation of the Feat of Reading Minds
485. Other beings means, the beings of others. The second is a synonym for that. He tells means, he says. Mental means, happiness and unhappiness are intended. Your mind is thus means, your mind is either happy or unhappy, or associated with thoughts of sensual desire, and so on. The second is a synonym for that. Thus is your mind means, thus is your mind, thinking about this and that matter. There is a knowledge named Maṇikā means, there is a knowledge in the world that has received the name "wish-fulfilling gem". By means of that, one knows the minds of others.
Explanation of the Feat of Instruction
486. Thus you should think means, you should think thus, cultivating thoughts of renunciation and so on. Do not think thus means, do not think thus, cultivating thoughts of sensual desire and so on. Attend to it in this way means, attend only to the perception of impermanence, or one of the perceptions of suffering and so on. Do not do thus means, do not attend to it in the way of "permanent," and so on. Abandon this means, abandon this craving related to the five strands of sense pleasure. Attain this means, attain this supramundane state that is differentiated into the four paths and fruits, having reached it, having accomplished it, abide. Thus, the Blessed One shows the variety of supernormal powers as the feat of supernormal power, knowing the mind of another and speaking as the feat of mind-reading. And for both disciples and Buddhas, the constant teaching of the Dhamma is the feat of instruction.
Herein, the feat of instruction through supernormal power was practiced by Mahāmoggallāna, and the feat of instruction through mind-reading by the General of the Dhamma (Sāriputta). After Devadatta had split the Saṅgha and taken five hundred monks to Gayāsīsa, when the Blessed One sent the two chief disciples to teach them the Dhamma in the manner of a Buddha, the General of the Dhamma, knowing their mental states, taught the Dhamma. Having heard the elder's teaching of the Dhamma, the five hundred monks were established in the fruit of stream-entry. Then Mahāmoggallāna showed them various displays of psychic power and taught the Dhamma. Having heard that, they were all established in the fruit of Arahantship. Then the two great noble ones, taking the five hundred monks, ascended into the sky and came to Veḷuvana. As for the feat of instruction, it is the constant teaching of the Dhamma by the Buddhas. Among them, the feats of supernormal power and mind-reading are blameworthy, faulty, and do not endure. Because they do not endure, they do not lead to liberation. The feat of instruction is blameless, faultless, endures, and because it endures, it leads to liberation. Therefore, the Blessed One disparages both the feat of supernormal power and the feat of mind-reading, and praises only the feat of instruction.
The Story of the Monastic who Sought the Cessation of the Elements
487. It happened in the past: Why was this introduced by the Blessed One? To show the non-liberating nature of the feats of supernormal power and mind-reading, and to show the liberating nature of only the feat of instruction. Moreover, for all Buddhas, there is always a monastic who seeks for the great elements. Who, searching for the great elements, wanders up to the Brahmā realm, and not finding one who can answer, comes and asks the Buddha himself and becomes free from doubt. Therefore, to reveal the greatness of the Buddhas, and because this matter is concealed, the Blessed One, teaching it, revealing it, said, "It happened in the past," and so forth.
Herein, where indeed means, in what place, relying on what, having attained what, do they cease without remainder, without continuing. But this discussion of the great elements is spoken of in every way in the Path of Purification, therefore it should be taken from there.
488. The path leading to the gods: There is no separate path for going to the deva-world. This is a designation for knowledge of the varieties of supernormal power. By means of this, he goes to the deva-world, controlling his body even up to the Brahmā realm. Therefore, it is said, "that path leading to the gods." By which to the Four Great Kings: Even though the Blessed One was standing nearby, he did not ask him, impelled by the nature of the Dhamma, thinking, "The deities are of great power," he approached. We, monastic, do not know: Deities who are asked a question that is within the Buddha's domain do not know, therefore they spoke thus. Then that monastic, "It is not permissible for them not to tell me this question, tell me quickly," oppresses those deities, asks again and again. They, thinking, "This monastic is oppressing us, let us release him from our hands," said, "There are, monastic, the Four Great Kings," and so forth. Herein, more beautiful means, more pleasing. More excellent means, superior in appearance, splendor, and so on. In this way, the meaning should be understood in all instances.
491-493. But this is the difference – It is said that Sakka, the king of the gods, thought, "This question is within the Buddha's domain, it cannot be answered by anyone else. And this monastic, abandoning the fire and chasing after a firefly, as if abandoning the drum and playing on the belly, abandons the supreme person in the world, the Perfectly Enlightened One, and goes around asking deities. I will send him to the presence of the Teacher." Then he thought again, "Even though going far, he will only become free from doubt in the presence of the Teacher. But there is such a person, let him wander about a little and become weary, then he will know." Then he said to him, "I also," and so forth. Brahmā-faring is similar to deva-faring. Or, the path leading to the gods, or the path leading to Brahmā, or the bridge of the Dhamma, or the concentration that occurs in a single moment of consciousness, or the intention in the steadfast place, or the sublime mind, or the knowledge of supernormal powers, all this is the name for knowledge of the varieties of supernormal power.
11. Chú Giải Kinh Kevaṭṭa (Kiên Cố)
Chú Giải Về Câu Chuyện Của Người Con Trai Gia Chủ Kevaṭṭa
481. "Tôi nghe như vầy... tại Nāḷandā" là kinh Kevaṭṭa. Ở đây, là phần chú giải về các từ chưa được giải thích trước đây. Pāvārikambavane (trong khu vườn xoài của Pāvārika). Kevaṭṭa là tên của người con trai gia chủ đó. Ông ta là một đại gia chủ sở hữu bốn mươi koṭi (đơn vị tiền tệ), rất mực tin kính, tịnh tín. Chính vì quá mức tín thành, ông ta đã suy nghĩ rằng: "Nếu một vị tỳ kheo trong vòng nửa tháng, hoặc một tháng, hoặc một năm, bay lên hư không, hiển thị các loại thần thông, thì tất cả mọi người sẽ vô cùng tịnh tín. Vậy tại sao ta không cầu xin Đức Thế Tôn cho phép một vị tỳ kheo thực hiện thần thông?" Sau khi suy nghĩ như vậy, ông ta đến gặp Đức Thế Tôn và thưa như sau.
Ở đây, "thịnh vượng" (iddhāti) nghĩa là phát triển, phồn thịnh, tăng trưởng do sự sung túc của nhiều loại của cải. "Đông đảo dân chúng" (ākiṇṇamanussāti) nghĩa là đông đảo bởi những người di chuyển như thể vai chạm vai. "Hãy ra lệnh" (samādisatūti) nghĩa là hãy chỉ định, hãy sắp đặt ở một vị trí khác. "Thù thắng hơn pháp của con người" (uttarimanussadhammāti) nghĩa là thù thắng hơn pháp của những người siêu phàm, hoặc thù thắng hơn pháp của con người, tức là mười thiện nghiệp. "sẽ càng tịnh tín hơn nữa" (bhiyyosomattāyāti) nghĩa là giống như một ngọn đèn dầu đang cháy sáng bình thường, khi được thêm dầu, sẽ bùng cháy rực rỡ hơn, (dân chúng) sẽ tịnh tín vượt trội hơn. "Con không" (na kho ahaṃ) - Đức Thế Tôn đã chế định học giới trong câu chuyện của người trưởng giả ở Rājagaha (Vương Xá), vì vậy ngài nói "Con không...".
482. "Con không phỉ báng" (na dhaṃsemīti) nghĩa là con không phỉ báng bằng cách hủy hoại các phẩm chất, con không khiến cho (ai đó) phạm giới, rồi dần dần bị sa đọa từ vị trí cao xuống vị trí thấp, mà con nói như vậy là mong muốn cho sự hưng thịnh của Phật pháp. "Lần thứ ba" (tatiyampi kho) nghĩa là cho đến lần thứ ba, không ai có thể phản bác lời của chư Phật mà không nói ra. Tuy nhiên, người này thân thiết với Đức Thế Tôn, vun bồi sự tin cậy, trở nên được yêu mến, và nói ba lần, "con là người mong cầu lợi ích".
Chú Giải Về Thần Thông
483-484. Bấy giờ Đức Thế Tôn suy nghĩ: "Người cư sĩ này, dù ta có ngăn cản, vẫn cứ liên tục cầu xin. Vậy ta hãy chỉ ra những nguy hại trong việc thực hiện thần thông." Rồi ngài nói: "Có ba loại...". Ở đây, "ta, vị tỳ kheo" (amāhaṃ bhikkhunti) nghĩa là ta, vị tỳ kheo kia. Gandhārī (Càn-đà-la) là một loại chú thuật được tạo ra bởi một vị tiên tên là Gandhāra, hoặc xuất hiện ở xứ Gandhāra (Càn-đà-la). Nghe nói, ở đó có rất nhiều vị tiên sinh sống, ý nói là chú thuật được tạo ra bởi một trong số họ. "Con cảm thấy khó chịu" (aṭṭīyāmīti) nghĩa là con cảm thấy như bị bức bách, khổ sở. "Con cảm thấy hổ thẹn" (harāyāmīti) nghĩa là con cảm thấy xấu hổ. "Con cảm thấy ghê tởm" (jigucchāmīti) nghĩa là con cảm thấy ghê tởm như khi nhìn thấy phân.
Chú Giải Về Tha Tâm Thông
485. "Tâm của người khác" (parasattānaṃ) nghĩa là tâm của những chúng sinh khác. "Của những chúng sanh khác" là một cách nói khác của cùng một ý. "Biết được" (ādisatīti) nghĩa là nói ra. "Thuộc về tâm" (cetasikanti) ở đây chỉ cho ý lạc thọ và ý khổ thọ. "Tâm của ông như thế này" (evampi te mano) nghĩa là tâm của ông như thế này, hoặc là ý lạc thọ, hoặc là ý khổ thọ, hoặc là liên hệ với dục tầm, v.v... "Hoặc" là một cách nói khác của cùng một ý. "Tâm của ông như thế kia" (itipi te cittanti) nghĩa là tâm của ông như thế kia, nghĩa là đang vận hành trong khi suy nghĩ về ý nghĩa này và ý nghĩa kia. "Maṇikā là một loại chú thuật" (maṇikā nāma vijjāti) nghĩa là có một loại chú thuật trong thế gian được gọi là Cintāmaṇi (Như Ý Châu). Nói rằng, nhờ chú thuật đó, có thể biết được tâm của người khác.
Chú Giải Về Giáo Giới Thông
486. "Hãy suy nghĩ như thế này" (evaṃ vitakkethāti) nghĩa là hãy khởi lên các suy nghĩ (tầm) như ly dục tầm, v.v... "Đừng suy nghĩ như thế này" (mā evaṃ vitakkayitthāti) nghĩa là đừng khởi lên các suy nghĩ như dục tầm, v.v... "Hãy tác ý như thế này" (evaṃ manasi karothāti) nghĩa là hãy tác ý về vô thường tưởng, hoặc về một trong những tưởng như khổ tưởng, v.v... "Đừng..." (māevanti) nghĩa là đừng tác ý theo cách "thường", v.v... "Hãy từ bỏ cái này" (idanti) nghĩa là hãy từ bỏ tham ái đối với năm dục. "Hãy chứng đạt cái này" (idaṃ upasampajjāti) nghĩa là hãy chứng đạt, thành tựu và an trú trong Thánh đạo này, tức là siêu thế pháp với các tầng bậc của bốn đạo và bốn quả. Như vậy, Đức Thế Tôn chỉ ra rằng, biến hóa các loại thần thông là thần thông. Biết tâm người khác rồi nói ra là tha tâm thông. Còn sự thuyết pháp liên tục của chư Phật và các vị Thanh Văn là giáo giới thông.
Ở đây, thần thông cùng với giáo giới thông là sở hành của Ngài Mahāmoggallāna (Đại Mục Kiền Liên), tha tâm thông cùng với giáo giới thông là của Ngài Dhammasenāpati (Pháp Tướng Quân - Xá Lợi Phất). Khi Devadatta (Đề-bà-đạt-đa) chia rẽ Tăng đoàn, dẫn theo năm trăm vị tỳ kheo đến Gayāsīsa (Đầu Voi), thuyết pháp cho họ theo phong cách của chư Phật, Đức Thế Tôn đã phái hai vị Thượng Thủ Thanh Văn đến. Ngài Pháp Tướng Quân (Xá Lợi Phất) biết được tâm tư của họ rồi thuyết pháp, sau khi nghe bài pháp của Trưởng lão, năm trăm vị tỳ kheo an trú vào quả vị Dự Lưu. Sau đó, Ngài Mahāmoggallāna (Đại Mục Kiền Liên) liên tục hiển thị thần thông rồi thuyết pháp, sau khi nghe xong, tất cả đều an trú vào quả vị A-la-hán. Bấy giờ, cả hai vị Đại Long Tượng (chỉ hai vị Thượng Thủ Thanh Văn) dẫn theo năm trăm vị tỳ kheo, bay lên hư không, trở về Veḷuvana (Trúc Lâm). Còn giáo giới thông, tức là sự thuyết pháp liên tục của chư Phật, trong đó, thần thông và tha tâm thông có thể bị công kích, có tỳ vết, không tồn tại lâu dài, vì không tồn tại lâu dài nên không đưa đến giải thoát. Giáo giới thông thì không thể bị công kích, không có tỳ vết, tồn tại lâu dài, vì tồn tại lâu dài nên đưa đến giải thoát. Vì vậy, Đức Thế Tôn chê trách thần thông và tha tâm thông, chỉ tán thán giáo giới thông.
Chú Giải Về Câu Chuyện Tìm Nguồn Gốc Của Sự Diệt Tận Của Các Uẩn
487. "Thuở xưa" (bhūtapubbanti) - Tại sao Đức Thế Tôn lại bắt đầu (câu chuyện) này? Để chỉ ra tính chất không đưa đến giải thoát của thần thông và tha tâm thông, và để chỉ ra tính chất đưa đến giải thoát của chỉ riêng giáo giới thông. Ngoài ra, đối với tất cả chư Phật, luôn có một vị tỳ kheo được gọi là người tìm kiếm các đại chủng. Vị ấy đi tìm kiếm các đại chủng cho đến tận cõi Phạm Thiên, nhưng không tìm được người giải đáp, bèn trở về, hỏi chính Đức Phật, và trở nên không còn nghi ngờ. Vì vậy, để làm sáng tỏ sự vĩ đại của chư Phật, và mặc dù lý do này đã được che giấu, Đức Thế Tôn vẫn mở ra và thuyết giảng, bắt đầu bằng "Thuở xưa...".
Ở đây, "ở đâu" (kattha nu kho) nghĩa là ở nơi nào, nương vào cái gì, sau khi đạt được cái gì, thì chúng (tức các đại chủng) diệt tận hoàn toàn, không còn dư sót, không còn sinh khởi nữa. Tuy nhiên, câu chuyện về các đại chủng này đã được nói đầy đủ trong Thanh Tịnh Đạo, vì vậy nên tìm hiểu từ đó.
488. "Con đường đến cõi trời" (devayāniyo maggo) nghĩa là không có con đường riêng biệt nào để đi đến cõi trời, mà đây chỉ là một tên gọi khác của thần túc thông (iddhividhañāṇa). Nhờ đó, vị ấy có thể tự mình chế ngự thân thể cho đến tận cõi Phạm Thiên, đi đến cõi trời. Vì vậy, nói rằng "đó là con đường đến cõi trời". "Đi đến chỗ chư thiên Tứ Đại Thiên Vương" (yena cātumahārājikāti) nghĩa là, mặc dù Đức Thế Tôn ở gần, nhưng không hỏi, mà bị thúc đẩy bởi (suy nghĩ) "các vị chư thiên có đại oai lực theo lẽ thường", nên đã đi đến. "Chúng tôi, này tỳ kheo, không biết" (mayampi kho, bhikkhu, na jānāmāti) - các vị chư thiên được hỏi về vấn đề thuộc phạm vi của Phật, không biết, nên đã nói như vậy. Sau đó, vị tỳ kheo ấy áp đảo các vị chư thiên, "các vị không được phép không trả lời câu hỏi này của ta, hãy trả lời ngay", liên tục hỏi, các vị chư thiên suy nghĩ "Vị tỳ kheo này đang áp đảo chúng ta, vậy ta hãy tìm cách thoát khỏi vị ấy", nên đã nói "Này tỳ kheo, có bốn vị Đại Thiên Vương...". Ở đây, "thù thắng hơn" (abhikkantatarāti) nghĩa là vượt trội hơn, ưu tú hơn. "Vi diệu hơn" (paṇītatarāti) nghĩa là cao quý hơn về sắc, danh, sự giàu có, v.v... Theo cách này, cần phải hiểu ý nghĩa trong tất cả các trường hợp.
491-493. Tuy nhiên, có một điểm đặc biệt này - Vua trời Sakka (Đế Thích) suy nghĩ: "Câu hỏi này thuộc phạm vi của Phật, không thể được giải đáp bởi người khác, và vị tỳ kheo này giống như bỏ lửa mà thổi đom đóm, bỏ trống mà đánh vào bụng, trong thế gian, bỏ bậc tối thượng, Đức Phật Chánh Đẳng Giác, mà đi hỏi chư thiên, ta hãy phái vị ấy đến chỗ bậc Đạo Sư." Sau đó, ngài lại suy nghĩ: "Dù có đi xa đến đâu, vị ấy cũng chỉ hết nghi ngờ khi ở trước Đức Thế Tôn. Tuy nhiên, có một hạng người gọi là, hãy để cho vị ấy lang thang một chút cho đến khi mệt mỏi, sau đó sẽ biết." Vì vậy, ngài đã nói với vị ấy "Ta cũng..." (ahampi kho). "Con đường đến cõi Phạm Thiên" (brahmayāniyopi) cũng tương tự như con đường đến cõi trời. "Con đường đến cõi trời" (devayāniyamaggoti) hoặc "con đường đến cõi Phạm Thiên" (brahmayāniyamaggoti) hoặc "cây cầu pháp" (dhammasetūti) hoặc "sự chuyên chú trong một sát-na tâm" (ekacittakkhaṇikaappanāti) hoặc "tư tác có định xứ" (sanniṭṭhānikacetanāti) hoặc "tâm quảng đại" (mahaggatacittanti) hoặc "thắng trí" (abhiññāñāṇanti), tất cả những cái này đều là tên gọi của thần túc thông.
11. Kevaṭṭasuttavaṇṇanā
Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā
481.Evaṃme sutaṃ…pe… nāḷandāyanti kevaṭṭasuttaṃ. Tatrāyaṃ apubbapadavaṇṇanā. Pāvārikambavaneti pāvārikassa ambavane. Kevaṭṭoti idaṃ tassa gahapatiputtassa nāmaṃ. So kira cattālīsakoṭidhano gahapatimahāsālo ativiya saddho pasanno ahosi. So saddhādhikattāyeva ‘‘sace eko bhikkhu aḍḍhamāsantarena vā māsantarena vā saṃvaccharena vā ākāse uppatitvā vividhāni pāṭihāriyāni dasseyya, sabbo jano ativiya pasīdeyya. Yaṃnūnāhaṃ bhagavantaṃ yācitvā pāṭihāriyakaraṇatthāya ekaṃ bhikkhuṃ anujānāpeyya’’nti cintetvā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā evamāha.
Tattha iddhāti samiddhā phītāti nānābhaṇḍaussannatāya vuddhippattā. Ākiṇṇamanussāti aṃsakūṭena aṃsakūṭaṃ paharitvā viya vicarantehi manussehi ākiṇṇā. Samādisatūti āṇāpetu ṭhānantare ṭhapetu. Uttarimanussadhammāti uttarimanussānaṃ dhammato, dasakusalasaṅkhātato vā manussadhammato uttari. Bhiyyosomattāyāti pakatiyāpi pajjalitapadīpo telasnehaṃ labhitvā viya atirekappamāṇena abhippasīdissati. Na kho ahanti bhagavā rājagahaseṭṭhivatthusmiṃ sikkhāpadaṃ paññapesi, tasmā ‘‘na kho aha’’ntiādimāha.
482.Na dhaṃsemīti na guṇavināsanena dhaṃsemi, sīlabhedaṃ pāpetvā anupubbena uccaṭṭhānato otārento nīcaṭṭhāne na ṭhapemi, atha kho ahaṃ buddhasāsanassa vuddhiṃ paccāsīsanto kathemīti dasseti. Tatiyampi khoti yāvatatiyaṃ buddhānaṃ kathaṃ paṭibāhitvā kathetuṃ visahanto nāma natthi. Ayaṃ pana bhagavatā saddhiṃ vissāsiko vissāsaṃ vaḍḍhetvā vallabho hutvā atthakāmosmīti tikkhattuṃ kathesi.
Iddhipāṭihāriyavaṇṇanā
483-484. Atha bhagavā ayaṃ upāsako mayi paṭibāhantepi punappunaṃ yācatiyeva. ‘‘Handassa pāṭihāriyakaraṇe ādīnavaṃ dassemī’’ti cintetvā ‘‘tīṇi kho’’tiādimāha. Tattha amāhaṃ bhikkhunti amuṃ ahaṃ bhikkhuṃ. Gandhārīti gandhārena nāma isinā katā, gandhāraraṭṭhe vā uppannā vijjā. Tattha kira bahū isayo vasiṃsu, tesu ekena katā vijjāti adhippāyo. Aṭṭīyāmīti aṭṭo pīḷito viya homi. Harāyāmīti lajjāmi. Jigucchāmīti gūthaṃ disvā viya jigucchaṃ uppādemi.
Ādesanāpāṭihāriyavaṇṇanā
485.Parasattānanti aññesaṃ sattānaṃ. Dutiyaṃ tasseva vevacanaṃ. Ādisatīti katheti. Cetasikanti somanassadomanassaṃ adhippetaṃ. Evampi te manoti evaṃ tava mano somanassito vā domanassito vā kāmavitakkādisampayutto vā. Dutiyaṃ tasseva vevacanaṃ. Itipi te cittanti iti tava cittaṃ, idañcidañca atthaṃ cintayamānaṃ pavattatīti attho. Maṇikā nāma vijjāti cintāmaṇīti evaṃ laddhanāmā loke ekā vijjā atthi. Tāya paresaṃ cittaṃ jānātīti dīpeti.
Anusāsanīpāṭihāriyavaṇṇanā
486.Evaṃ vitakkethāti nekkhammavitakkādayo evaṃ pavattentā vitakketha. Mā evaṃ vitakkayitthāti evaṃ kāmavitakkādayo pavattentā mā vitakkayittha. Evaṃ manasi karothāti evaṃ aniccasaññameva, dukkhasaññādīsu vā aññataraṃ manasi karotha. Māevanti ‘‘nicca’’ntiādinā nayena mā manasi karittha. Idanti idaṃ pañcakāmaguṇikarāgaṃ pajahatha. Idaṃ upasampajjāti idaṃ catumaggaphalappabhedaṃ lokuttaradhammameva upasampajja pāpuṇitvā nipphādetvā viharatha. Iti bhagavā iddhividhaṃ iddhipāṭihāriyanti dasseti, parassa cittaṃ ñatvā kathanaṃ ādesanāpāṭihāriyanti. Sāvakānañca buddhānañca satataṃ dhammadesanā anusāsanīpāṭihāriyanti.
Tattha iddhipāṭihāriyena anusāsanīpāṭihāriyaṃ mahāmoggallānassa āciṇṇaṃ, ādesanāpāṭihāriyena anusāsanīpāṭihāriyaṃ dhammasenāpatissa. Devadatte saṃghaṃ bhinditvā pañca bhikkhusatāni gahetvā gayāsīse buddhalīḷāya tesaṃ dhammaṃ desante hi bhagavatā pesitesu dvīsu aggasāvakesu dhammasenāpati tesaṃ cittācāraṃ ñatvā dhammaṃ desesi , therassa dhammadesanaṃ sutvā pañcasatā bhikkhū sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu. Atha nesaṃ mahāmoggallāno vikubbanaṃ dassetvā dassetvā dhammaṃ desesi, taṃ sutvā sabbe arahattaphale patiṭṭhahiṃsu. Atha dvepi mahānāgā pañca bhikkhusatāni gahetvā vehāsaṃ abbhuggantvā veḷuvanamevāgamiṃsu. Anusāsanīpāṭihāriyaṃ pana buddhānaṃ satataṃ dhammadesanā, tesu iddhipāṭihāriyaādesanāpāṭihāriyāni saupārambhāni sadosāni, addhānaṃ na tiṭṭhanti, addhānaṃ atiṭṭhanato na niyyanti. Anusāsanīpāṭihāriyaṃ anupārambhaṃ niddosaṃ, addhānaṃ tiṭṭhati, addhānaṃ tiṭṭhanato niyyāti. Tasmā bhagavā iddhipāṭihāriyañca ādesanāpāṭihāriyañca garahati, anusāsanīpāṭihāriyaṃyeva pasaṃsati.
Bhūtanirodhesakavatthuvaṇṇanā
487.Bhūtapubbanti idaṃ kasmā bhagavatā āraddhaṃ. Iddhipāṭihāriyaādesanāpāṭihāriyānaṃ aniyyānikabhāvadassanatthaṃ, anusāsanīpāṭihāriyasseva niyyānikabhāvadassanatthaṃ. Api ca sabbabuddhānaṃ mahābhūtapariyesako nāmeko bhikkhu hotiyeva. Yo mahābhūte pariyesanto yāva brahmalokā vicaritvā vissajjetāraṃ alabhitvā āgamma buddhameva pucchitvā nikkaṅkho hoti. Tasmā buddhānaṃ mahantabhāvappakāsanatthaṃ, idañca kāraṇaṃ paṭicchannaṃ, atha naṃ vivaṭaṃ katvā desentopi bhagavā ‘‘bhūtapubba’’ntiādimāha.
Tattha kattha nu khoti kismiṃ ṭhāne kiṃ āgamma kiṃ pattassa te anavasesā appavattivasena nirujjhanti. Mahābhūtakathā panesā sabbākārena visuddhimagge vuttā, tasmā sā tatova gahetabbā.
488.Devayāniyo maggoti pāṭiyekko devalokagamanamaggo nāma natthi, iddhividhañāṇasseva panetaṃ adhivacanaṃ. Tena hesa yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattento devalokaṃ yāti. Tasmā ‘‘taṃ devayāniyo maggo’’ti vuttaṃ. Yena cātumahārājikāti samīpe ṭhitampi bhagavantaṃ apucchitvā dhammatāya codito devatā mahānubhāvāti maññamāno upasaṅkami. Mayampi kho, bhikkhu, na jānāmāti buddhavisaye pañhaṃ pucchitā devatā na jānanti , tenevamāhaṃsu. Atha kho so bhikkhu ‘‘mama imaṃ pañhaṃ na kathetuṃ na labbhā, sīghaṃ kathethā’’ti tā devatā ajjhottharati, punappunaṃ pucchati, tā ‘‘ajjhottharati no ayaṃ bhikkhu, handa naṃ hatthato mocessāmā’’ti cintetvā ‘‘atthi kho bhikkhu cattāro mahārājāno’’tiādimāhaṃsu. Tattha abhikkantatarāti atikkamma kantatarā. Paṇītatarāti vaṇṇayasaissariyādīhi uttamatarā etena nayena sabbavāresu attho veditabbo.
491-493. Ayaṃ pana viseso – sakko kira devarājā cintesi ‘‘ayaṃ pañho buddhavisayo, na sakkā aññena vissajjituṃ, ayañca bhikkhu aggiṃ pahāya khajjopanakaṃ dhamanto viya, bheriṃ pahāya udaraṃ vādento viya ca, loke aggapuggalaṃ sammāsambuddhaṃ pahāya devatā pucchanto vicarati, pesemi naṃ satthusantika’’nti. Tato punadeva so cintesi ‘‘sudūrampi gantvā satthu santikeva nikkaṅkho bhavissati . Atthi ceva puggalo nāmesa, thokaṃ tāva āhiṇḍanto kilamatu pacchā jānissatī’’ti. Tato taṃ ‘‘ahampi kho’’tiādimāha. Brahmayāniyopi devayāniyasadisova. Devayāniyamaggoti vā brahmayāniyamaggoti vā dhammasetūti vā ekacittakkhaṇikaappanāti vā sanniṭṭhānikacetanāti vā mahaggatacittanti vā abhiññāñāṇanti vā sabbametaṃ iddhividhañāṇasseva nāmaṃ.
494. As a pre-indication, like the dawn before the sunrise. Therefore, they declared, "Now Brahma will come, thus we know." He became manifest means he became visible. Then, that Brahma, questioned by that monk, and having realized that it was not within his domain, thought, “If I say ‘I do not know,’ these will scorn me. But if, pretending to know, I say anything at all, this monk, his mind not engaged by a grammatical explanation, will make a dispute of it. Yet, if I say 'I, monk, am Brahma' and so forth, no one will believe my words. What if I, creating a diversion, send this monk to the presence of the Blessed One?" Therefore, he spoke, "I, monk, am Brahma," and so on.
494. "Điềm báo trước" nghĩa là dấu hiệu trước khi đến, như vầng hồng trước khi mặt trời mọc. Vì vậy, chúng tôi biết rằng Phạm Thiên sẽ đến ngay bây giờ, họ đã nói như vậy. "Hiện ra" nghĩa là xuất hiện rõ ràng. Rồi Phạm Thiên đó, được vị Tỳ-kheo hỏi, biết rằng đó không phải là sở trường của mình, nghĩ rằng: "Nếu ta nói 'Ta không biết', thì những người này sẽ khinh thường ta. Nếu ta biết mà nói bất cứ điều gì, thì vị Tỳ-kheo này, không hài lòng với câu trả lời của ta, sẽ đưa ra tranh luận. Nhưng nếu ta nói 'Này Tỳ-kheo, ta là Phạm Thiên', v.v..., thì không ai tin lời ta. Vậy ta hãy làm cho rối trí, rồi đưa vị Tỳ-kheo này đến chỗ Thế Tôn." Nghĩ vậy, bèn nói: "Này Tỳ-kheo, ta là Phạm Thiên", v.v...
494.Pubbanimittanti āgamanapubbabhāge nimittaṃ sūriyassa udayato aruṇuggaṃ viya. Tasmā idāneva brahmā āgamissati, evaṃ mayaṃ jānāmāti dīpayiṃsu. Pāturahosīti pākaṭo ahosi. Atha kho so brahmā tena bhikkhunā puṭṭho attano avisayabhāvaṃ ñatvā sacāhaṃ ‘‘na jānāmī’’ti vakkhāmi, ime maṃ paribhavissanti, atha jānanto viya yaṃ kiñci kathessāmi, ayaṃ me bhikkhu veyyākaraṇena anāraddhacitto vādaṃ āropessati. ‘‘Ahamasmi bhikkhu brahmā’’tiādīni pana me bhaṇantassa na koci vacanaṃ saddahissati. Yaṃnūnāhaṃ vikkhepaṃ katvā imaṃ bhikkhuṃ satthusantikaṃyeva peseyyanti cintetvā ‘‘ahamasmi bhikkhu brahmā’’tiādimāha.
495-496. He took him aside to a secluded place, why did he do so? Because of deceitfulness. They seek outside means, like one pressing sesame seeds for oil, he falls into seeking externally, as far as the Brahma-world.
495-496. "Đưa sang một bên" Tại sao lại làm như vậy? Vì tính giả dối. "Tìm kiếm bên ngoài" giống như người muốn dầu ép hạt mè, tìm kiếm bên ngoài cho đến tận cõi Phạm Thiên.
495-496.Ekamantaṃapanetvāti kasmā evamakāsi? Kuhakattā. Bahiddhā pariyeṭṭhinti telatthiko vālikaṃ nippīḷiyamāno viya yāva brahmalokā bahiddhā pariyesanaṃ āpajjati.
497. Bird means a crow or a kite. This, monk, is not how the question should be asked. This the Blessed One, the location where this question should be asked, and this monk, having grasped even what is not grasped, is asking dislocatedly, thus he rejects it. It has been practiced by the Buddhas to show the fault in a question to a person bewildered by questioning, and then, having taught how to ask, give the resolution to the question. Why? One who questioning without knowing how to ask is difficult to explain to. But teaching the question, he spoke, “Where do water, and so forth…”
497. "Chim" nghĩa là quạ hoặc chim ưng. "Này Tỳ-kheo, câu hỏi này không nên hỏi như vậy" điều này có nghĩa là Thế Tôn bác bỏ câu hỏi này, vì câu hỏi này nên được hỏi theo một cách thức nào đó, còn vị Tỳ-kheo này hỏi một cách không có phương pháp, nắm bắt cả những thứ không nên nắm bắt. Đức Phật có thói quen chỉ ra lỗi trong câu hỏi của người không biết cách hỏi, dạy cách hỏi, rồi mới trả lời. Tại sao? Vì người hỏi mà không biết cách hỏi sẽ khó hiểu. Nhưng khi dạy cách hỏi, Ngài nói: "Ở đâu mà nước", v.v...
497.Sakuṇanti kākaṃ vā kulalaṃ vā. Na kho eso, bhikkhu, pañho evaṃ pucchitabboti idaṃ bhagavā yasmā padesenesa pañho pucchitabbo, ayañca kho bhikkhu anupādinnakepi gahetvā nippadesato pucchati, tasmā paṭisedheti. Āciṇṇaṃ kiretaṃ buddhānaṃ, pucchāmūḷhassa janassa pucchāya dosaṃ dassetvā pucchaṃ sikkhāpetvā pucchāvissajjanaṃ. Kasmā? Pucchituṃ ajānitvā paripucchanto duviññāpayo hoti. Pañhaṃ sikkhāpento pana ‘‘kattha āpo cā’’tiādimāha.
498. There, does not gain a footing means does not become established. What is the meaning of, “Having come to what do these four great elements become unestablished?” He asks concerning only what has been grasped. Long and short, is said the derived materiality in terms of shape. Small, large means either tiny or big. Hereby, only the color of the derived materiality is spoken. Fair and foul means fair and foul, the derived materiality is spoken. But is there derived materiality which is fair and foul? There is not. Only desirable and undesirable objects are referred to. Name-and-form means both name and form which is differentiated as long, and so forth. Ceases means comes to cessation. The meaning is, “Having come to what does all this cease to be?”
498. "Không đứng vững" nghĩa là không an trú, bốn đại chủng này nương vào đâu mà không an trú, đó là ý nghĩa. Hỏi về những thứ được chấp thủ. "Dài và ngắn" nói về hình tướng của sắc pháp được chấp thủ. "Nhỏ và lớn" nghĩa là nhỏ hoặc lớn, điều này cũng chỉ nói về màu sắc của sắc pháp được chấp thủ. "Tốt và xấu" nghĩa là tốt và xấu của sắc pháp được chấp thủ. Nhưng có sắc pháp được chấp thủ nào là tốt và xấu không? Không có. Mà chỉ nói về đối tượng khả ái và không khả ái. "Danh và sắc" nghĩa là danh và sắc có sự khác biệt như dài, v.v... "Hoàn toàn diệt trừ" nghĩa là đoạn diệt, nương vào đâu mà tất cả những thứ này không còn sinh khởi.
498. Tattha na gādhatīti na patiṭṭhāti, ime cattāro mahābhūtā kiṃ āgamma appatiṭṭhā bhavantīti attho. Upādinnaṃyeva sandhāya pucchati. Dīghañca rassañcāti saṇṭhānavasena upādārūpaṃ vuttaṃ. Aṇuṃ thūlanti khuddakaṃ vā mahantaṃ vā, imināpi upādārūpe vaṇṇamattameva kathitaṃ. Subhāsubhanti subhañca asubhañca upādārūpameva kathitaṃ. Kiṃ pana upādārūpaṃ subhanti asubhanti atthi? Natthi. Iṭṭhāniṭṭhārammaṇaṃ paneva kathitaṃ. Nāmañca rūpañcāti nāmañca dīghādibhedaṃ rūpañca. Uparujjhatīti nirujjhati, kiṃ āgamma asesametaṃ nappavattatīti.
Having shown how the question should be asked, now showing the answer, he spoke, “Consciousness,” and so forth, after saying that there is a grammatical explanation.
"Nên hỏi như vậy" chỉ ra cách hỏi, bây giờ chỉ ra câu trả lời, nói rằng "Câu trả lời ở đây", rồi nói: "Thức", v.v...
Evaṃ pucchitabbaṃ siyāti pucchaṃ dassetvā idāni vissajjanaṃ dassento tatra veyyākaraṇaṃ bhavatīti vatvā – ‘‘viññāṇa’’ntiādimāha.
499. Here, consciousness means what should be known, this is a name for Nibbana. This, because it cannot be demonstrated, is without manifestation. Arising, ceasing or the alteration of what is static does not exist for this, and thus it is infinite. But this word, *pabha*, is a term for a ford; it is a ford because one goes (*papanti*) there; the letter *pa* has been changed into *bha*. All-pervading radiance means completely radiant. As with the great ocean, from whichever place beings wish to descend, that is the very ford, and there is no non-ford. Just so, through whichever of the thirty-eight objects of meditation beings wish to enter Nibbana, that is the very ford, and there is no non-ford for Nibbana. For that reason, it is said, “all-pervading radiance.” Here, water and so on: here, in Nibbana, having come to this Nibbana, all this, the created, grasped aggregation of phenomena, ceases, as it is said in the way of water and so forth, and it becomes non-existent.
499. "Cần phải biết" nghĩa là thức, đây là tên của Niết-bàn, cái đó không thể chỉ ra được vì không có hình tướng. Sinh, diệt, hoặc biến đổi trong khi an trú, cái đó không có, nên gọi là vô tận (không có giới hạn). Nhưng "Pabha" (Quang minh) này là tên của bến (bến bờ), vì người ta đến đó (papa) nên gọi là papa, chữ "pa" được đổi thành "bha". "Sabbatopabha" (Quang minh khắp mọi nơi). Niết-bàn cũng giống như biển cả, ai muốn xuống chỗ nào, thì chỗ đó là bến, không có chỗ nào gọi là không phải bến. Cũng vậy, trong ba mươi tám đề mục thiền, ai muốn hướng đến Niết-bàn bằng cách nào, thì cách đó là bến, không có cái gì gọi là không phải bến của Niết-bàn. Vì vậy, nói là "Sabbatopabha" (Quang minh khắp mọi nơi). "Ở đây mà nước" nghĩa là ở Niết-bàn này, tất cả các pháp được chấp thủ này được nói đến bằng cách nói "Niết-bàn này nương vào" đều diệt trừ, không còn sinh khởi.
499. Tattha viññātabbanti viññāṇaṃ nibbānassetaṃ nāmaṃ, tadetaṃ nidassanābhāvato anidassanaṃ. Uppādanto vā vayanto vā ṭhitassa aññathattanto vā etassa natthīti anantaṃ. Pabhanti panetaṃ kira titthassa nāmaṃ, tañhi papanti etthāti papaṃ, pakārassa pana bhakāro kato. Sabbato pabhamassāti sabbatopabhaṃ. Nibbānassa kira yathā mahāsamuddassa yato yato otaritukāmā honti, taṃ tadeva titthaṃ, atitthaṃ nāma natthi. Evameva aṭṭhatiṃsāya kammaṭṭhānesu yena yena mukhena nibbānaṃ otaritukāmā honti, taṃ tadeva titthaṃ, nibbānassa atitthaṃ nāma natthi. Tena vuttaṃ ‘‘sabbatopabha’’nti. Ettha āpo cāti ettha nibbāne idaṃ nibbānaṃ āgamma sabbametaṃ āpotiādinā nayena vuttaṃ upādinnaka dhammajātaṃ nirujjhati, appavattaṃ hotīti.
Now, showing the way to its cessation, he spoke, “With the cessation of consciousness, here this ceases.” Here consciousness means both the final consciousness and the volitional-formation consciousness. Through the cessation of the final consciousness, this ceases here. It goes to the state of non-designation, like the flame of an extinguished lamp. Through the cessation of non-arising of volitional-formation consciousness, it ceases by way of non-arising. As it is said, "With the cessation of volitional-formation consciousness through stream-entry path knowledge, setting aside seven existences, whatever name-and-form that might arise in the beginningless round of rebirth, here these cease." All this should be understood in the same way as it is said in the Cūḷaniddesa. The rest is, in all places, just as it appears.
Bây giờ, chỉ ra cách diệt trừ, nói: "Do sự diệt trừ của thức, ở đây cái đó diệt trừ". "Thức" ở đây nghĩa là thức cuối cùng và thức tạo tác (nghiệp), vì do sự diệt trừ của thức cuối cùng, cái đó diệt trừ. Giống như ngọn lửa của cây đèn bị tắt, trở thành vô tướng. Do sự diệt trừ không sinh khởi của thức tạo tác, nên diệt trừ theo nghĩa không sinh khởi. Như đã nói: "Do sự diệt trừ của thức tạo tác bằng Tu-đà-hoàn đạo, danh và sắc nào có thể sinh khởi trong bảy cõi trong vòng luân hồi vô thủy, thì những thứ đó diệt trừ ở đây", tất cả nên được hiểu theo cách đã nói trong Tiểu Bộ Kinh (Cūḷaniddesa). Phần còn lại, ở mọi chỗ đều rõ ràng.
Idānissa nirujjhanūpāyaṃ dassento ‘‘viññāṇassa nirodhena etthetaṃ uparujjhatī’’ti āha. Tattha viññāṇanti carimakaviññāṇampi abhisaṅkhāraviññāṇampi , carimakaviññāṇassāpi hi nirodhena etthetaṃ uparujjhati. Vijjhātadīpasikhā viya apaṇṇattikabhāvaṃ yāti. Abhisaṅkhāraviññāṇassāpi anuppādanirodhena anuppādavasena uparujjhati. Yathāha ‘‘sotāpattimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena ṭhapetvā sattabhave anamatagge saṃsāre ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca etthete nirujjhantī’’ti sabbaṃ cūḷaniddese vuttanayeneva veditabbaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
Thus ends the commentary on the Kevaṭṭa Sutta
Như vậy, trong Sumaṅgalavilāsinī (bản Chú giải Trường Bộ Kinh)
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ
in the Sumaṅgalavilāsinī, the commentary on the Dīgha Nikāya.
Phần Chú giải Kinh Kevaṭṭa (Kiên Cố) đã hoàn tất.
Kevaṭṭasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.